eISSN: 2450-4459
ISSN: 2450-3517
Lekarz POZ
Bieżący numer Archiwum Artykuły zaakceptowane O czasopiśmie Bazy indeksacyjne Prenumerata Kontakt Zasady publikacji prac
6/2018
vol. 4
 
Poleć ten artykuł:
Udostępnij:
więcej
 
 
streszczenie artykułu:
Artykuł przeglądowy

Krztusiec – od historii do współczesności

Katarzyna Mazur-Melewska, Kamila Cywińska, Anna Mania, Paweł Kemnitz, Wojciech Służewski, Magdalena Figlerowicz

Data publikacji online: 2018/12/27
Pełna treść artykułu
Pobierz cytowanie
ENW
EndNote
BIB
JabRef, Mendeley
RIS
Papers, Reference Manager, RefWorks, Zotero
AMA
APA
Chicago
Harvard
MLA
Vancouver
 
Pierwszy opis krztuśca pojawił się w Europie w XVI w. i dotyczył epidemii ciężkiej choroby występującej u niemowląt, charakteryzującej się kilkutygodniowymi epizodami duszącego kaszlu, związanej z nagłymi zgonami dzieci. Przez kilka wieków choroba przerażała, a zarazem motywowała do walki i poszukiwania metod zabezpieczających. W okresie międzywojennym rozpoczęto badania nad szczepieniami ochronnymi, które w Polsce wprowadzono na początku lat 60., po czym uzyskano szybki spadek zachorowalności. Aktualnie zakażenie Bordetella pertussis nawraca w szybkim tempie, dlatego konieczna jest znajomość aktualnych metod leczenia oraz profilaktyki przed- i poekspozycyjnej.

The first pertussis description was presented in Europe in the 16th century and was connected with severe infection in infants, which was characterised by paroxysmal cough episodes and sudden death. During subsequent centuries, pertussis frightened people, but motivated them to fight and look for methods of protection. During the interwar period laboratory tests of preventive vaccinations were started. In the 1960s they were introduced in Poland and reduced morbidity. Actually, Bordetella pertussis infection spread dynamically, and knowledge about actual therapy and pre- and post-exposure prevention is essential.
słowa kluczowe:

krztusiec, szczepienie bezkomórkowe, szczepienie komórkowe

referencje:
Versteegh F, Schellekens J, Fleer A, Roord J. Pertussis: a concise historical review including diagnosis, incidence, clinical manifestations and the role of treatment and vaccination in management. Rev Med Microbiol 2005; 16: 79-89.
Kohn GC. Cough of Perinthus. W: The Wordsworth Encyclopedia of Plague and Pestilence. Ware, Hertfordshire: Wordsworth Editions Ltd; 1998; 66.
Lieburg MJ van. De geschiedenis van de kindergeneeskunde in Nederland. Erasmus Publishing, Rotterdam 1997; 25: 159.
Cherry JD. Historical review of pertussis and the classical vaccine. J Infect Dis 1996; 174: S259-S263.
Yarmohammadi H, Bahmani Kazeruni MH, Soofi A, Zargaran A. The first report of epidemic pertussis by Bahaodowle Razi from the 15th Century Anno Domini. Iran Red Cresc Med J 2015; 17: e13454.
Kuchar E, Karlikowska-Skwarnik M, Han S, Nitsch-Osuch A. Pertussis: history of the disease and current prevention failure. Adv Exper Med Biol 2016; 934: 77-82.
Kilgore PE, Salim AM, Zervos MJ, Schmitt HJ. Pertussis: microbiology, disease, treatment, and prevention. Clin Microbiol Rev 2016; 29: 449-486.
Dworkin MS, Sullivan PS, Buskin SE, i wsp. Bordetella bronchiseptica infection in human immunodeficiency virus-infected patients. Clin Infect Dis 1999; 28: 1095-1099.
Dulny G. Krztusiec w Polsce. Przew Lek 2002; 5: 80-86.
Wawrzyniak A, Moes-Wójtowicz A, Kalicki B, Jung A. Krztusiec – choroba, która nie daje o sobie zapomnieć. Pediatr Med Rodz 2012; 8: 335-340.
Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego. Choroby zakaźne i zatrucia w Polsce w 2016 roku. Warszawa 2017; 46.
Tozzi AE, Ravà L, Ciofi degli Atti ML, Salmaso S; Progetto Pertosse Working Group. Clinical presentation of pertussis in unvaccinated and vaccinated children in the first six years of life. Pediatrics 2003; 112: 1069-1075.
Harnden A, Grant C, Harrison T i wsp. Whooping cough in school age children with persistent cough: prospective cohort study in primary care. BMJ 2006; 333: 174-177.
Mattoo S, Cherry JD. Molecular pathogenesis, epidemiology, and clinical manifestations of respiratory infections due to Bordetella pertussis and other Bordetella subspecies. Clin Microbiol Rev 2005; 18: 32-39.
Straney L, Schibler A, Ganeshalingham A. Burden and outcomes of severe pertussis infection in critically ill infants. Pediatr Crit Care Med 2016; 17: 735-741.
Chin LK, Burgner D, Buttery J, Bryant PA. Pertussis encephalopathy in an infant. Arch Dis Child 2013; 98: 163-166.
Hiraiwa-Sofue A, Ito Y, Mori H i wsp. Pertussis-associated encephalitis/encephalopathy with marked demyelination in an unimmunized child. J Neurolog Sciences 2012; 320: 145-148.
Bortolussi R, Miller B, Ledwith M, Halperin S. Clinical course of pertussis in immunized children. Pediatr Infect Dis J 1995; 14: 870-874.
Paisley RD, Blaylock J, Hartzell JD. Whooping cough in adults: an update on a reemerging infection. Am J Med 2012; 125: 141-143.
Versteegh F, Schellekens J, Fleer A, Roord JJ. Pertussis: a concise historical review including diagnosis, incidence, clinical manifestations and the role of treatment and vaccination in management. Rev Med Microbiol 2005; 16: 79-89.
Tozzi AE, Pastore Celentano L, Ciofi degli Atti ML, Salmaso S. Diagnosis and management of pertussis. CMAJ 2005; 172: 509-515.
Piekarska K, Rzeczkowska M, Rastawicki W i wsp. Przydatność diagnostyki mikrobiologicznej w rozpoznaniu krztuśca u osoby dorosłej z napadowym kaszlem. Przegl Eepidemiol 2014; 68: 735-738.
Lee AD, Cassiday PK, Pawloski LC i wsp.; Clinical Validation Study Group. Clinical evaluation and validation of laboratory methods for the diagnosis of Bordetella pertussis infection: culture, polymerase chain reaction (PCR) and anti-pertussis toxin IgG serology (IgG-PT). PLoS One 2018; 13: e0195979.
Lind-Brandberg L, Welinder-Olsson C, Lagergård T i wsp. Evaluation of PCR for diagnosis of Bordetella pertussis and Bordetella parapertussis Infections. J Clin Microbiol 1998; 36: 679-683.
van der Zee A, Schellekens JF, Mooi FR. Laboratory diagnosis of pertussis. Clin Microbiol Rev 2015; 28: 1005-1026.
Watanabe M , Connelly B , Weiss AA. Characterization of serological responses to pertussis. Clin Vaccine Immunol 2006; 13: 341-348.
van der Zee A, Agterberg C, Peeters M i wsp. A clinical validation of Bordetella pertussis and Bordetella parapertussis polymerase chain reaction: comparison with culture and serology using samples from patients with suspected whooping cough from a highly immunized population. J Infect Dis 1996; 174: 89-96.
Versteegh FGA, Mertens P, de Melker HE i wsp. Age-specific long-term course of IgG antibodies to pertussis toxin after symptomatic infection with Bordetella pertussis. Epidemiol Infect 2005; 133: 737-748.
Bellamy EA, Johnston ID, Wilson AG. The chest radiograph in whooping cough. Clin Radiol 1987; 38: 39-43.
Tiwari T, Murphy TV, Moran J; National Immunization Program, CDC. Recommended antimicrobial agents for the treatment and postexposure prophylaxis of pertussis: 2005 CDC Guidelines. MMWR Recomm Rep 2005; 54 (RR-14): 1-16.
Altunaiji S, Kukuruzovic R, Curtis N, Massie J. Antibiotics for whooping cough (pertussis). Cochrane Database Syst Rev 2007; 18: CD004404.
Liang JL, Tiwari T, Moro P i wsp. Prevention of pertussis, tetanus, and diphtheria with vaccines in the United States: recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP). MMWR Recomm Rep 2018; 67: 1-44.
Madsen T. Vaccination against whooping cough. JAMA 1933; 101: 187-188.
Lambert LC. Pertussis vaccine trials in the 1990s. J Infect Dis 2014; 209 Suppl. 1: S4-S9.
Huang WT, Gargiullo PM, Broder KR i wsp.; Vaccine Safety Datalink Team. Lack of association between acellular pertussis vaccine and seizures in early childhood. Pediatrics 2010; 126: 263-269.
Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 31 października 2017 r. w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2018. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia z 2017 r., poz. 108.
Jackowska T. Stanowisko Konsultanta Krajowego w sprawie zmian w PSO 2019. Analiza przypadków. Pediatria 2018; 2: 8-10.
Schwartz KL, Kwong JC, Deeks SL i wsp. Effectiveness of pertussis vaccination and duration of immunity. CMAJ 2016; 188: E399-E406.
Ślusarczyk J, Dudziak M, Flisiak R i wsp. Zalecenia Polskiej Grupy Ekspertów ds. szczepień przeciwko krztuś­cowi dotyczące wskazań do stosowania skojarzonych szczepionek przeciwkrztuścowych (dTpa) u starszych dzieci, młodzieży i dorosłych (marzec 2010). Medycyna Praktyczna Pediatria 2010; wyd. 1 specjalne: 43-44.
POLECAMY
© 2019 Termedia Sp. z o.o. All rights reserved.
Developed by Bentus.
PayU - płatności internetowe