Wstęp: Natężenie bólu po zabiegach torakochirurgicznych uznaje się za jedno z największych spośród wszystkich rodzajów bólu związanych z ingerencją chirurgiczną. Współczesne metody terapii pozwalają na skuteczne uśmierzanie bólu pooperacyjnego. Pomimo to wiele doniesień wskazuje, że ból jest niewystarczająco kontrolowany u znacznego odsetka pacjentów.

Cel pracy: Ocena natężenia i lokalizacji bólu u chorych po zabiegach kardiochirurgicznych.

Materiał i metody: Badania przeprowadzono wśród 60 pa­cjentów (22 kobiety, 38 mężczyzn) w wieku 28–82 lat (średnio 62,3 ±12,3 roku). Natężenie bólu oceniono za pomocą 11-stopniowej numerycznej skali oceny bólu (NRS). Do oceny wpływu bólu na rehabilitację i czynności dnia codziennego zastosowano 4-stopniową skalę słowną (VRS). Obserwacji dokonywano w 1., 2., 3. oraz 6. dobie po zabiegu.

Wyniki: Najczęściej wskazywanym przez wszystkich badanych obszarem występowania bólu, zarazem tym o najwyższym natężeniu, była okolica rany pooperacyjnej. Natężenie bólu zmniejszało się istotnie w kolejnych dobach pooperacyjnych i wynosiło od 6,0 ±2,3 do 4,1 ±1,8 (p < 0,0001). Przeciętnie chorzy wskazywali 3 obszary bólu. Ich średnia liczba nie zmieniała się w poszczególnych dobach, ale zmieniała się lokalizacja bólu. Kobiety i osoby otyłe wskazywały więcej obszarów bólu i je­go wyższe natężenie niż mężczyźni i osoby z prawidłową masą ciała lub z nadwagą (odpowiednio p < 0,05 i p < 0,01). Ból w znacznym stopniu ograniczał rehabilitację ruchową i oddechową oraz czynności dnia codziennego w pierwszych 3 do­bach pooperacyjnych.

Wnioski: Natężenie bólu w pierwszych dobach po operacji było wysokie. Ból negatywnie wpływał na rehabilitację i funkcjonowanie chorych.