Wprowadzenie: Opieka paliatywna jest aktywną i całościową opieką świadczoną wszystkim pa­cjentom, u których choroba nie reaguje już na leczenie przywracające zdrowie.

Cel pracy: Ocena postrzegania opieki paliatywnej przez zawodowo czynne pielęgniarki z woje­wództwa podlaskiego.

Materiał i metody: Badaniem, w którym wykorzystano autorski kwestionariusz ankietowy, objęto 183 losowo wybrane, zawodowo czynne pielęgniarki.

Wyniki: Opieka paliatywna to całościowa opieka nad chorym w terminalnym okresie choroby (82,5%), świadczona osobom nieuleczalnie chorym niezależnie od rozpoznania (56,3%). Uwaga społeczeństwa poświęcona opiece paliatywnej nie jest wystarczająca (84,1%). Chorzy objęci opieką paliatywną otrzymują profesjonalną opiekę (60,7%). Chory (94,8%) i jego rodzina (91,5%) otrzymują wsparcie oraz wystarczająco dużo uśmiechu i życzliwości (chory – 81,52%, rodzina – 76,6%). Informacje przekazywane chorym i rodzinie o rodzaju zastosowanego leczenia (60,7%) są wystarczające. Leczenie w opiece paliatywnej poleciłoby 83,8% osób, ale jednocześnie 51,2% zasugerowało leczenie w domu. Największe problemy w opiece paliatywnej to: brak wiedzy osób najbliższych na temat postępowania z chorym umierającym (60,1%), zbyt niskie nakłady na świadczenia z zakresu opieki paliatywnej (54,1%) oraz zbyt mała liczba ośrodków stacjonarnej opieki paliatywnej i poradni opieki paliatywnej (59,6%). Główny personel jednostki opieki palia­tywnej powinni stanowić: lekarz ze specjalizacją z medycyny paliatywnej (76%), pielęgniarka ze specjalizacją pielęgniarstwa opieki paliatywnej lub po kursie z opieki paliatywnej (73,8%) oraz psycholog (72,7%). Rozmów z chorymi i ich rodzinami na tematy związane ze śmiercią nie unikało 81,5% osób. Najodpowiedniejszą osobą do udzielenia wsparcia duchowego jest zatrudniony na etacie duchowny (80,9%), a pożądaną praktyką religijną – msza (61,2%) oraz modlitwa różańcowa (37,2%).

Wnioski: W opinii większości pielęgniarek opieka paliatywna to całościowa opieka nad chorym w terminalnym okresie choroby, właściwa dla osób nieuleczalnie chorych niezależnie od rozpoznania. Uwaga poświęcona opiece paliatywnej przez społeczeństwo jest niewystarczająca. W zakładach opieki paliatywnej powinni pracować przede wszystkim lekarze oraz pielęgniarki ze specjalizacją lub kursem z zakresu opieki paliatywnej. Najwłaściwsze osoby do udzielania wsparcia chorym to duchowny oraz pielęgniarka specjalistka zatrudnieni na pełnych etatach. Największe problemy występujące w opiece paliatywnej to: brak wiedzy osób najbliższych na temat postępowania z chorym umierającym, zbyt mała liczba oddziałów opieki paliatywnej i poradni medycyny paliatywnej oraz niskie nakłady finansowe na świadczenia zdrowotne z zakresu opieki paliatywnej.