eISSN: 1644-4116
ISSN: 1429-8538
Psychoonkologia
Bieżący numer Archiwum Artykuły zaakceptowane O czasopiśmie Bazy indeksacyjne Prenumerata Kontakt Zasady publikacji prac
NOWOŚĆ
Portal dla onkologów!
www.eonkologia.pl
3/2016
vol. 20
 
Poleć ten artykuł:
Udostępnij:
więcej
 
 
streszczenie artykułu:
Artykuł oryginalny

Pacjent onkologiczny w roli dawcy wsparcia

Karolina Jakitowicz, Mariola Bidzan

Psychoonkologia 2016; 20 (3): 105-111
Data publikacji online: 2017/01/05
Pełna treść artykułu
Pobierz cytowanie
ENW
EndNote
BIB
JabRef, Mendeley
RIS
Papers, Reference Manager, RefWorks, Zotero
AMA
APA
Chicago
Harvard
MLA
Vancouver
 
Wstęp: W procesie radzenia sobie z chorobą onkologiczną istotną rolę odgrywa wsparcie społeczne. Celem prezentowanego badania jest określenie znaczenia wsparcia, jakie pacjent daje swoim bliskim, i jaki ma ono związek z radzeniem sobie z chorobą onkologiczną oraz jakością życia.

Materiał i metody: W badaniu wzięło udział 35 pacjentów powyżej 18. roku życia (18 kobiet i 17 mężczyzn) z chorobą nowotworową krwi, leczonych chemioterapią i poddanych transplantacji szpiku kostnego. Badanie przeprowadzono metodą kwestionariuszową z wykorzystaniem: autorskiego kwestionariusza wsparcia otrzymywanego i dawanego, zarówno emocjonalnego, jak i instrumentalnego, Skali przystosowania psychicznego do choroby nowotworowej – Mini-MAC w adaptacji Z. Juczyńskiego oraz Drabiny Cantrila.

Wyniki: Prezentowane badanie ukazuje korzystny obraz mechanizmu wsparcia dawanego innym w kontekście choroby nowotworowej. Wykazano istotny związek wsparcia dawanego z destruktywnymi strategiami radzenia sobie, a nie wykazano związku ze strategiami konstruktywnymi. Wyniki jakości życia wskazują na pewną niespójność. W kontekście pracy psychologicznej z pacjentami chorymi onkologicznie warto uwzględnić rolę, jaką odgrywa wsparcie, które chory daje swoim bliskim.

Introduction: In the process of coping with the oncological disease important role is played by social support. The aim of this study is to determine the importance of the role of the social support offered by the patient.

Material and methods: The study included 35 patients over 18 years of age (18 women and 17 men), suffering from the blood cancer, receiving chemotherapy and treated with bone marrow transplantation. The study was conducted using the questionnaire method with the following questionnaires: author’s questionnaire received and given support, both emotional and instrumental, Mental Scale Adjustment to Cancer Diseases – Mini-MAC in adaptation Z. Juczyński and Cantril Ladder.

Results: The present study shows a favorable picture of the given support mechanism in the context of cancer. Given support is significantly associated with a destructive coping strategies, and it was no connection with constructive strategies. The results of the quality of life show some inconsistency. In the context of psychological work with oncological patients given support should be taken into account, the role played by the patients who give support their relatives is significantly important.
słowa kluczowe:

wsparcie społeczne, strategie radzenia sobie ze stresem, jakość życia, stres, nowotwór

referencje:
Sęk H, Cieślak R (red.). Wsparcie społeczne, stres i zdrowie. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005; 7-10.
Rodrigue JR, Pearman TP, Moreb J. Morbidity and mortality following bone marrow transplantation: predictive utility of pre-BMT affective functioning, compliance and social support stability. Int J Behav Med 1999; 6: 241-254.
Syrjala KL, Langer SL, Abrams JR i wsp. Recovery and long-term function after hematopoietic cell transplantation for leukemia and lymphoma. JAMA 2004; 29: 2335-2343.
Rini C, Redd WH, Austin J. Effectiveness of partner social support predicts enduring psychological distress after hematopoietic stem cell transplantation. J Consult Clin Psychol 2011; 79: 64-74.
Sęk H. Rola wsparcia społecznego w sytuacjach stresu życiowego. O dopasowaniu wsparcia do wydarzeń stresowych. W: Wsparcie społeczne, stres i zdrowie. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005; 49-67.
Sęk H. Wsparcie społeczne – sposoby definiowania, rodzaje i źródła wsparcia, wybrane koncepcje teoretyczne. W: Wsparcie społeczne, stres i zdrowie. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005; 11-28.
Sęk H. Pomoc psychologiczna w rozwiązywaniu problemów zdrowotnych. W: Sęk H (red.). Psychologia kliniczna. Tom 1. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006; 246-255.
Ogińska-Bulik N. The role of social support in posttraumatic growth in people struggling with cancer. Health Psychology Report 2013; 1: 1-8.
Folkman S, Moskowitz JT. Coping: pitfalls and promise. Ann Rev Psychol 2004; 55: 745-774.
Folkman S. Positive psychological states and coping with severe stress. Soc Sci Med 1997; 45: 1207-1221.
Bidzan M, Smutek J, Zielonka A i wsp. Strategie radzenia sobie ze stresem u kobiet leczonych operacyjnie z powodu nowotworu narządów rodnych. Psychoonkologia 1998; 3: 41-47.
Tschuschke V, Hertenstein B, Arnold B i wsp. Associations between coping and survival time of adult leukemia patients receiving allogeneic bone marrow transplantation: results of a prospective study. J Psychosom Res 2001; 50: 277-285.
Grulke N, Bailer H, Tschuschke V i wsp. Coping strategies, changes in coping intensity during bone marrow transplantation, and relationships with long-term survival – results of a prospective study. Psychooncology 1998; 7: 4.
Kozaka J. Radzenie sobie ze stresem choroby – współczesne koncepcje teoretyczne. Psychoonkologia 2010; 2: 60-69.
Jakitowicz K, Piekarska A. Czynniki psychologiczne istotne w procesie transplantacji komórek krwiotwórczych. Psychoonkologia 2014; 1: 1-7.
Leppert W, Forycka M, De Walden-Gałuszko K i wsp. Ocena jakości życia u chorych na nowotwory – zalecenia dla personelu oddziałów onkologicznych i medycyny paliatywnej. Psychoonkologia 2014; 1: 17-29.
Schumacher A, Kessler T, Buchner T i wsp. Quality of life in adult patients with acute myeloid leukemia receiving intensive and prolonged chemotherapy – a longitudinal study. Leukemia 1998; 12: 586-592.
Redaelli A, Stephens JM, Brandt S i wsp. Short- and long-term effects of acute myeloid leukemia on patient health-related quality of life. Cancer Treat Rev 2004; 30: 103-117.
Andrykowski MA, Bishop MM, Hahn EA i wsp. Long-term health-related quality of life, growth, and spiritual well-being after hematopoietic stem-cell transplantation. J Clin Oncol 2005; 23: 599-608.
Wojciszke B. Człowiek wśród ludzi. Zarys psychologii społecznej. Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2006.
Brown SL, Nesse RM, Vinokur AD, Smith DM. Providing social support may be more beneficial than receiving it: results from a prospective study of mortality. Psychol Sci 2003; 14: 320-327.
Gulla B. Transplantacja serca. Problemy adaptacji psychologicznej. Wydawnictwo UJ, Kraków 2010.
Wrona-Polańska H. Twórcze zmaganie się ze stresem. Funkcjonalny Model Zdrowia osób po transplantacji szpiku kostnego. Wydawnictwo UJ, Kraków 2011.
Juczyński Z. NPPPZ – Narzędzia Pomiaru w Promocji i Psychologii Zdrowia. Pracownia Testów Psychologicznych, Warszawa 2009.
Basińska K. Ocena wyników leczenia oraz jakości życia chorych po intensywnej terapii w stanach zagrożenia życia. Rozprawa doktorska, Gdański Uniwersytet Medyczny, Gdańsk 2005. http://pbc.gda.pl/Content/5945/basinska_krystyna_062162.pdf (02.08.2016).
© 2019 Termedia Sp. z o.o. All rights reserved.
Developed by Bentus.
PayU - płatności internetowe