Wstęp : Koronarografia jest metodą powszechnie stosowaną w diagnostyce choroby niedokrwiennej serca. Najczęściej wykonuje się ją z dostępu przez tętnicę udową, a w ostatnich latach także z dostępu przez tętnicę promieniową. Wyniki badań z ośrodków zagranicznych wskazują na wiele korzyści wynikających ze stosowania dostępu promieniowego. W Polsce doniesienia na ten temat są nieliczne, nie ma również badań dotyczących opieki pielęgniarskiej nad chorymi, u których zastosowano różne dostępy naczyniowe. Celem pracy była ocena wad i zalet dostępów naczyniowych przez tętnicę udową i tętnicę promieniową w aspekcie komfortu pacjenta, trudności w opiece pielęgniarskiej, występowania powikłań oraz długości hospitalizacji.

Materiał i metody: Badania przeprowadzono w grupie 112 pacjentów po koronarografii (grupa A – 59 osób, u których zabieg przeprowadzono z dostępu przez tętnicę udową, grupa B – 53 osoby, u których zabieg przeprowadzono z dostępu przez tętnicę promieniową) i 53 pielęgniarek. Zastosowano ankietę dla pacjentów, która zawierała dane socjodemograficzne oraz pytania ze skalą Likerta oceniające trudności w samoopiece. Nasilenie bólu oceniano za pomocą skali wizualno-analogowej ( Visual-Analogue Scale – VAS). Na podstawie danych z historii choroby analizowano długość hospitalizacji i powikłania po koronarografii. Ankieta dla pielęgniarek zawierała dane socjodemograficzne i pytania dotyczące trudności w opiece nad chorymi z poszczególnymi rodzajami dostępów naczyniowych. Zależności pomiędzy zmiennymi badano przy użyciu testu t -Studenta, testu x² oraz analizy korelacji Spearmana.

Wyniki : W grupie B nasilenie bólu było znacznie mniejsze niż w grupie A (średnio 1,9 +1,6 vs 2,7 +2,2, p < 0,05), a okres stosowania opatrunku uciskowego był znacznie krótszy (5 godz. i 42 min vs 15 godz. i 24 min, p < 0,05). Pacjenci z grupy B deklarowali znacznie mniejszy dyskomfort podczas przy­gotowywania pola operacyjnego i mniejsze trudności przy czynnościach samoobsługowych po zabiegu. Również czas hospitalizacji był znacznie krótszy w grupie B (3,0 +1,2 dnia vs 5,0 +2,6 dnia, p < 0,05), a odsetek chorych z powikłaniami znacznie mniejszy. Pielęgniarki oceniły dostęp przez tętnicę promieniową jako korzystniejszy ze względu na łatwość pielęgnacji.

Wnioski : Koronarografia z dostępu przez tętnicę pro­mieniową jest korzystniejsza w opinii pacjentów i pielęgniarek niż koronarografia z dostępu przez tętnicę udową.