Wstęp

W artykule omówiono poziom zaspokojenia potrzeb pacjentów polskiego systemu leczenia i rehabilitacji osób uzależnionych od narkotyków w zakresie potrzeb najbardziej podstawowych oraz tych, które zwiększają ogólny dobrostan pacjentów i zwiększają ich szanse na sukces terapeutyczny.

Materiał i metody

Materiał badawczy zebrano w trakcie zogniskowanych wywiadów grupowych (ZWG), zrealizowanych w 6 placówkach zajmujących się pomocą osobom uzależnionym od narkotyków: w poradniach oraz stacjonarnych placówkach rehabilitacyjnych. W 12 ZWG uczestniczyło w sumie 76 osób: 30 terapeutów oraz 46 pacjentów. Materiał badawczy obejmował 12 transkrypcji ZWG poddanych wspomaganej komputerowo analizie jakościowej.

Wyniki

Poziom zaspokojenia potrzeb związanych bezpośrednio z terapią wydaje się satysfakcjonujący zarówno w ośrodkach stacjonarnych, jak i w poradniach. Pacjenci ośrodków sygnalizowali niezaspokojenie potrzeby wiedzy na temat uzależnienia oraz potrzeby kontaktu z rodziną. Terapeuci poradni sygnalizują potrzebę aktywizacji zawodowej niepracujących klientów. W niektórych placówkach brakuje wsparcia w rozwiązywaniu problemów prawnych.

Omówienie

Zarówno pacjenci, jak i terapeuci obu typów placówek w dużym stopniu uświadamiają sobie całe spektrum różnych potrzeb i starają się je zaspokajać. Najsłabszym ogniwem systemu są programy postterapeutyczne i readaptacyjne – konieczne jest tu rozszerzenie oferty, eliminacja barier w dostępie i rozwijanie współpracy między nimi w celu zapewnienia ciągłości opieki.

Wnioski

Badania naukowe realizowane w wielu krajach wykazały ponad wszelką wątpliwość, że nie istnieje jeden uniwersalny model terapii adekwatny dla wszystkich potencjalnych pacjentów, stąd wniosek, że dla efektywności systemu konieczne jest stworzenie szerokiego wachlarza możliwości odnoszących się do specyficznych potrzeb pacjentów.