Wstęp: Złożona chemioterapia u dzieci wymaga zastosowania centralnego dostępu żylnego, co jednak stwarza zagrożenie wystąpienia wielu powikłań.
Cel pracy:Ocena częstości występowania oraz rodzaju powikłań związanych ze stosowaniem centralnego dostępu żylnego u dzieci leczonych z powodu chorób nowotworowych w Klinice Onkologii i Hematologii Uniwersyteckiego Dziecięcego Szpitala Klinicznego w Białymstoku.
Materiał i metody:Badania przeprowadzono w grupie 158 pacjentów, 66 dziewczynek i 92 chłopców, którym założono łącznie 217 cewników centralnych, w tym: 150 cewników tunelizowanych typu Broviac i 67 cewników podskórnych typu port. Wyróżniono następujące rodzaje powikłań odcewnikowych: infekcyjne, zakrzepowe, mechaniczne, zaburzenia drożności i inne. Analizując czynniki ryzyka, wzięto pod uwagę: rodzaj cewnika, płeć pacjentów i chorobę zasadniczą.
Wyniki i wnioski: W badanej grupie u 50/158 (31,64%) pacjentów nie zaobserwowano powikłań odcewnikowych, dotyczyło to w równym stopniu chłopców i dziewcząt. U 83 pacjentów stwierdzono jedno powikłanie odcewnikowe, dotyczyło to 31 (46,26%) portów i 52 (34,66%) cewników. Więcej niż jedno powikłanie odcewnikowe zaobserwowano u 25 pacjentów, w tym w 11 (17,7%) portach i 14 (14,58%) cewnikach. Łącznie stwierdzono 136 powikłań związanych z cewnikiem centralnym: 65 (47,8%) powikłań infekcyjnych, 34 (25%) powikłania mechaniczne, 22 (16,2%) zaburzenia drożności cewnika, 9 (6,6%) powikłań zakrzepowych, 6 (4,4%) zmian skórnych nad komorą portu i innych. Z powodu powikłań usunięto 79 (50%) cewników centralnych. Najczęstszą przyczyną usunięcia były: powikłania infekcyjne (n = 51, 32,3%), powikłania mechaniczne(n = 23, 14,5%), powikłania zakrzepowe (n = 3, 1,9%), inne powikłania (n = 2, 1,3%). Powikłania mechaniczne częściej stwierdzano w przypadku cewników tunelizowanych niż portów. U chłopców powikłania mechaniczne były przyczyną usunięcia cewników centralnych prawie dwukrotnie częściej niż u dziewcząt. U pacjentów leczonych z powodu białaczek znacznie częściej istniała konieczność zmiany cewnika centralnego.
Wnioski: Centralne dostępy żylne wpływają znacząco na poprawę komfortu leczenia przeciwnowotworowego, ale są też źródłem wielu powikłań, zwłaszcza u dzieci leczonych z powodu nowotworów układu hematologicznego.