Wprowadzenie. Ziarniniak twarzy (granuloma faciale) jest nieczęsto spotykaną, przewlekłą chorobą skóry. Charakteryzuje się występowaniem na twarzy brunatnoczerwonych grudek, guzków i ognisk naciekowych. Wyjątkowo ziarniniaka spotyka się poza twarzą.
Cel pracy. Przedstawienie chorego, u którego granuloma faciale był zlokalizowany wyłącznie poza twarzą.
Opis przypadku. U 56-letniego, ogólnie zdrowego mężczyzny w ostatnich 15 latach stopniowo ukazywały się bezobjawowe, pojedyncze grudki i ograniczone, brunatnoczerwone, koliste nacieki, o średnicy 1–4 cm. Wykwity były zlokalizowane na plecach, barku, brzuchu i za lewą małżowiną uszną. Wymagały różnicowania z chłoniakiem, lymphocytoma, mięsakiem Kaposiego oraz sarkoidozą. W badaniu histopatologicznym stwierdzono obraz wskazujący na ziarniniaka twarzy, co pozwoliło na ustalenie rozpoznania granuloma faciale o lokalizacji pozatwarzowej. Po 6-miesięcznej terapii dapsonem i takrolimusem stosowanym miejscowo wykwity ustąpiły, pozostawiając jedynie przebarwienia.
Wnioski. W różnicowaniu przewlekłych zmian skórnych typu brunatnoczerwonych grudek, guzków oraz wyniosłych nacieczonych ognisk, niezależnie od ich umiejscowienia, należy brać pod uwagę rozpoznanie pozatwarzowego ziarniniaka twarzy. W diagnostyce decydujące znaczenie ma badanie histopatologiczne. Korzystnym leczeniem jest ogólne stosowanie dapsonu oraz miejscowo takrolimusu.