Cel

Poznawcze przetwarzanie traumy przejawiane w postaci podejmowanych poznawczych strategii radzenia sobie ma na celu dopasowanie się do nowej rzeczywistości, zmienionej w wyniku doznanej traumy. Przedstawione badania mają na celu ustalenie roli poznawczych strategii radzenia sobie z traumą w występowaniu pojawiających się konsekwencji, zarówno negatywnych, w postaci potraumatycznych zaburzeń stresowych (posttraumatic stress disorders – PTSD), jak i pozytywnych, w postaci potraumatycznego wzrostu (posttraumatic growth – PTG).

Metody

Zbadano 340 osób, które doświadczyły różnych zdarzeń traumatycznych (kobiety – ofiary przemocy domowej, osoby po wypadkach komunikacyjnych, rodzice dzieci chorych onkologicznie, rodzice dzieci niepełnosprawnych fizycznie, mężczyźni z paraplegią, ratownicy medyczni). W badaniach wykorzystano kilka standaryzowanych narzędzi pomiaru, w tym Skalę Poznawczego Przetwarzania Traumy (Cognitive Processing of Trauma Scale – CPOTS), Listę Objawów PTSD (PTSD Check List for DSM-5 – PCL-5), Skalę Wpływu Zdarzeń (Impact of Event Scale-Revised – IES-R) oraz Inwentarz Potraumatycznego Wzrostu (Posttraumatic Growth Inventory – PTGI).

Wyniki

Strategie negatywne (zaprzeczanie, żal) okazały się dodatnio powiązane z PTSD, a ujemnie z PTG, natomiast strategie pozytywne (pozytywna restrukturyzacja poznawcza, rozwiązanie/akceptacja, porównanie w dół) odwrotnie – dodatnio z PTG i ujemnie z PTSD. Strategia żalu okazała się najlepszym wyznacznikiem PTSD, z kolei strategia rozwiązania/akceptacji najlepszym predyktorem PTG. Rola stosowanych poznawczych strategii radzenia sobie z traumą jest zróżnicowana w zależności od rodzaju doświadczonego zdarzenia.

Wnioski

Poznawcze przetwarzanie traumy odgrywa istotną rolę w występowaniu negatywnych i pozytywnych konsekwencji doświadczonych zdarzeń. Uzyskane wyniki badań mogą mieć znaczenie dla praktyki, przede wszystkim w terapii osób narażonych na traumę.