Wprowadzenie. Trądzik różowaty (rosacea) jest przewlekłą i nawrotową chorobą zapalną, charakteryzującą się zmianami rumieniowymi, teleangiektazjami, wykwitami o charakterze zapalnym o typie grudek i krost, a także dolegliwościami subiektywnymi w postaci świądu i pieczenia skóry twarzy. Nie poznano jeszcze wszystkich elementów mechanizmu rozwoju tej choroby. Morfologiczne podobieństwo wykwitów do zmian występujących w przebiegu innych jednostek chorobowych, zwłaszcza tocznia rumieniowatego, może być przyczyną trudności diagnostycznych. Istnieją kazuistyczne doniesienia dotyczące możliwości występowania przeciwciał przeciwjądrowych (ana) o nieustalonej swoistości w surowicach chorych na rosacea.
Cel pracy. Ocena częstości występowania, miana i swoistości przeciwciał przeciwjądrowych oraz określenie ich zależności od wieku, płci i postaci klinicznej trądziku różowatego.
Materiał i metodyka. Oznaczeń dokonano u 86 osób z trądzikiem różowatym i 24 osób zdrowych stanowiących grupę kontrolną. Obecność ANA w surowicy wykrywano metodą pośredniej immunofluorescencji na komórkach nowotworowych ludzkiego raka krtani (HEp-2), a ich swoistość oznaczano przy użyciu testu Euroline (EUROIMMUN Medizinische Labordiagnostika AG, Lübeck, Niemcy). W przypadku stwierdzenia miana powyżej 160 badanie powtarzano po 6 miesiącach.
Wyniki. W badanym materiale obecność przeciwciał przeciwjądrowych w mianie większym bądź równym 160 stwierdzono u 48,84% chorych. U 18,61% miana były wysokie (320 i 640), a u 8,14% bardzo wysokie – równe i większe niż 1280. Obserwowano częstsze występowanie przeciwciał przeciwjądrowych w grupie kobiet (50,7%) niż w grupie mężczyzn (42,85%). U żadnej z osób nie wykazano określonej swoistości ANA, w tym U1-nRNP, Sm, Ro-60, Ro-52, La, dsDNA, PM-Scl, Jo-1, przeciwciał skierowanych przeciwko histonom lub rybosomalnemu białku P. Miana przeciwciał kontrolowane po 6 miesiącach były takie same lub różniły się jednym rozcieńczeniem, co mieści się w granicach błędu metody. Badanie kliniczne powtórzone po 2 latach w żadnym przypadku nie wykazało cech procesu nowotworowego lub choroby z autoagresji.
Wnioski. Duża częstość występowania przeciwciał przeciwjądrowych może wiązać się z poliklonalną aktywacją limfocytów B. Niskie miana przeciwciał nie mają znaczenia diagnostycznego. Obecność przeciwciał przeciwjądrowych, rumieniowych zmian skórnych, podobnych morfologicznie do obrazu tocznia rumieniowatego układowego i nadwrażliwości na promieniowanie ultrafioletowe u chorych na trądzik różowaty może przyczynić się do mylnej diagnozy i nadrozpoznawalności tocznia układowego.