Wstęp: Rak piersi jest najczęstszym nowotworem złośliwym u kobiet. U części chorych dochodzi do wystąpienia przerzutów w układzie kostnym.

Cel pracy: Analiza kliniczna chorych z przerzutami do układu kostnego w przebiegu raka piersi.

Materiał i metody: Badaniem objęto grupę 63 chorych. Analizie poddano wybrane czynniki kliniczne i histologiczne i oceniono ich wpływ na długość okresu do zajęcia układu kostnego. Dokonano charakterystyki przerzutów.

Wyniki: Wiek chorych w momencie rozpoznania raka piersi wynosił 34–70 lat (54,0 ±8,7). Raka przewodowego rozpoznano u 85,7%, a raka zrazikowego u 14,3% chorych. Czas od rozpoznania pierwotnego raka piersi do wystąpienia przerzutów w układzie kostnym wynosił 0–216 miesięcy (52,1 ±60,5). Przerzuty do układu kostnego występowały pojedynczo w 25,4% przypadków oraz w większej liczbie u 74,6% chorych. U 47,6% pacjentek przerzuty diagnozowano tylko w układzie kostnym, u pozostałych 52,4% chorych jednocześnie występowały przerzuty w innych lokalizacjach, najczęściej w ośrodkowym układzie nerwowym, wątrobie i płucach. W terapii u 6,4% chorych stosowano zabieg operacyjny z następczą radioterapią, 73% chorych leczono wyłącznie radioterapią, a 20,6% pacjentek było leczonych wyłącznie objawowo.

Wnioski: Przerzuty do kości występowały częściej u chorych poniżej 60. roku życia. U ok. 75% przerzuty raka piersi w układzie kostnym miały charakter wieloogniskowy, u ponad 50% chorych występowały także zmiany poza układem kostnym. Podstawową metodą leczniczą w badanej grupie chorych była radioterapia paliatywna.