Wprowadzenie

Twardzina układowa należy do chorób tkanki łącznej. Jedną z najczęstszych manifestacji klinicznych tego schorzenia, a jednocześnie główną przyczyną zgonów chorych na twardzinę układową jest śródmiąższowa choroba płuc. Według najnowszych danych z piśmiennictwa niektóre markery nowotworowe wykazują korelację z zajęciem płuc w przebiegu twardziny układowej i dlatego mogą służyć jako czynnik prognostyczny rozwoju śródmiąższowej choroby płuc u pacjentów z tym schorzeniem.

Cel

Ocena przydatności oznaczania markerów nowotworowych u pacjentów z twardziną układową pod kątem współwystępowania śródmiąższowej choroby płuc.

Materiał i metody

Przeprowadzono retrospektywną analizę danych uzyskanych z dokumentacji medycznej 51 pacjentów z twardziną układową, u których oznaczono co najmniej jeden marker nowotworowy. W ocenie uwzględniono parametry kliniczne, podtyp choroby oraz obecność śródmiąższowej choroby płuc.

Wyniki

Grupa badana obejmowała 28 pacjentów ze śródmiąższową chorobą płuc i 23 pacjentów bez śródmiąższowej choroby płuc. Podwyższone stężenie co najmniej jednego markera nowotworowego stwierdzono u 20 spośród 28 pacjentów ze śródmiąższową chorobą płuc i u 7 spośród 23 pacjentów bez tego schorzenia. Stwierdzono bezpośrednią korelację między stężeniem CA 15-3 i CA 125 a obecnością śródmiąższowej choroby płuc w przebiegu twardziny układowej (odpowiednio p = 0,046 i p = 0,030).

Wnioski

U pacjentów z twardziną układową występuje zwiększone stężenie pewnych markerów nowotworowych. Niektóre z nich są związane z obecnością śródmiąższowej choroby płuc. Oznaczanie stężenia niektórych markerów nowotworowych u pacjentów z twardziną układową ma kluczowe znaczenie we wczesnej diagnostyce nowotworów i monitorowaniu przebiegu choroby. Key words: systemic sclerosis, interstitial lung disease, tumor-associated antigens.