Streszczenie
4/2021
vol. 30
Artykuł przeglądowy
Rola układu serotoninergicznego w działaniu substancji psychostymulujących
- Department of Neurochemistry, Institute of Psychiatry and Neurology, Warsaw, Poland
Adv Psychiatry Neurol 2021; 30 (4): 258-269
Data publikacji online: 2021/12/21
Cel: W artykule omówiono modulujący wpływ układu serotoninergicznego na behawioralne i neurochemiczne efekty wywierane przez substancje psychostymulujące, głównie kokainę.
Poglądy: Mezokortykolimbiczny układ dopaminergiczny odgrywa istotną rolę w nagradzającym działaniu psychostymulantów oraz w powstawaniu długotrwałych zmian neuroadaptacyjnych leżących u podstaw rozwoju uzależnienia od tych substancji. Dopaminergiczne regiony mózgu, takie jak pole brzuszne nakrywki (VTA) i substancja czarna (SN), oraz ich pola projekcyjne (kora przedczołowa – PFC, jądro półleżące – Acb, prążkowie grzbietowe) są unerwione przez neurony serotoninergiczne, które mogą modulować ten układ. Wykazano, że manipulacje farmakologiczne aktywnością układu serotoninergicznego u szczurów, prowadzące do zmniejszenia lub zwiększenia jego aktywności, powodują odpowiednio nasilenie i zahamowanie większości reakcji behawioralnych w odpowiedzi na kokainę. Badania nad rolą receptorów serotoninowych wykazały, że agonisty receptorów serotoniny 5-HT1B podawane do Acb w czasie samopodawania zwiększają wzmacniające działanie kokainy, natomiast gdy są podawane w czasie abstynencji, zmniejszają poszukiwanie kokainy. W przypadku receptorów 5HT2 wykazano, że odrębne populacje 5-HT2AR i 5-HT2CR w PFC, Acb i VTA w różny sposób wpływają na wyjście mezokortykolimbicznego szlaku dopaminergicznego, a receptory 5-HT2B wywierają niezależną kontrolę nad aktywnością trzech wstępujących szlaków dopaminy (DA) poprzez specyficzną toniczną kontrolę pobudzającą i hamującą odpływ DA z Acb i PFC, ale nie wpływają na aktywność prążkowia.
Wnioski: Układ serotoninergiczny wywiera modulujący wpływ na behawioralne i neurochemiczne efekty substancji psychostymulujących. Manipulacje farmakologiczne aktywnością układu serotoninergicznego pozwalają na osłabianie efektów wywieranych przez psychostymulanty, co daje nadzieję na opracowanie skutecznej farmakoterapii. Na razie zasadniczą przeszkodą są zbyt ciężkie działania niepożądane wykazywane przez potencjalne leki.
Poglądy: Mezokortykolimbiczny układ dopaminergiczny odgrywa istotną rolę w nagradzającym działaniu psychostymulantów oraz w powstawaniu długotrwałych zmian neuroadaptacyjnych leżących u podstaw rozwoju uzależnienia od tych substancji. Dopaminergiczne regiony mózgu, takie jak pole brzuszne nakrywki (VTA) i substancja czarna (SN), oraz ich pola projekcyjne (kora przedczołowa – PFC, jądro półleżące – Acb, prążkowie grzbietowe) są unerwione przez neurony serotoninergiczne, które mogą modulować ten układ. Wykazano, że manipulacje farmakologiczne aktywnością układu serotoninergicznego u szczurów, prowadzące do zmniejszenia lub zwiększenia jego aktywności, powodują odpowiednio nasilenie i zahamowanie większości reakcji behawioralnych w odpowiedzi na kokainę. Badania nad rolą receptorów serotoninowych wykazały, że agonisty receptorów serotoniny 5-HT1B podawane do Acb w czasie samopodawania zwiększają wzmacniające działanie kokainy, natomiast gdy są podawane w czasie abstynencji, zmniejszają poszukiwanie kokainy. W przypadku receptorów 5HT2 wykazano, że odrębne populacje 5-HT2AR i 5-HT2CR w PFC, Acb i VTA w różny sposób wpływają na wyjście mezokortykolimbicznego szlaku dopaminergicznego, a receptory 5-HT2B wywierają niezależną kontrolę nad aktywnością trzech wstępujących szlaków dopaminy (DA) poprzez specyficzną toniczną kontrolę pobudzającą i hamującą odpływ DA z Acb i PFC, ale nie wpływają na aktywność prążkowia.
Wnioski: Układ serotoninergiczny wywiera modulujący wpływ na behawioralne i neurochemiczne efekty substancji psychostymulujących. Manipulacje farmakologiczne aktywnością układu serotoninergicznego pozwalają na osłabianie efektów wywieranych przez psychostymulanty, co daje nadzieję na opracowanie skutecznej farmakoterapii. Na razie zasadniczą przeszkodą są zbyt ciężkie działania niepożądane wykazywane przez potencjalne leki.
Słowa kluczowe
dopamina, serotonina, receptory serotoninowe, substancje psychostymulujące
Dostępne w
Zintergrowane z