eISSN: 1689-3530
ISSN: 0867-4361
Alcoholism and Drug Addiction/Alkoholizm i Narkomania
Bieżący numer Archiwum Artykuły zaakceptowane O czasopiśmie Bazy indeksacyjne Prenumerata Kontakt Zasady publikacji prac
3/2018
vol. 31
 
Poleć ten artykuł:
Udostępnij:
więcej
 
 
streszczenie artykułu:
Artykuł oryginalny

Współuzależnienie u kobiet a ich życiowe doświadczenia

Wioletta Klimczak, Andrzej Klejna

Alcohol Drug Addict 2018; 31 (3): 175-192
Data publikacji online: 2019/02/05
Pełna treść artykułu
Pobierz cytowanie
ENW
EndNote
BIB
JabRef, Mendeley
RIS
Papers, Reference Manager, RefWorks, Zotero
AMA
APA
Chicago
Harvard
MLA
Vancouver
 
Wprowadzenie
Celem badania było poznanie biografii kobiet z rozpoznanymi objawami współuzależnienia oraz zrozumienie związku znaczących wydarzeń z ich życia z procesem tworzenia przekonań o sobie, interpretowaniem własnego życia i nadawaniem mu sensu oraz kształtowaniem relacji z innymi ludźmi.

Materiał i metody
Badania przeprowadzono w nurcie jakościowym, z zastosowaniem metody częściowo ustrukturyzowanego, narracyjnego wywiadu autobiograficznego.

Wyniki
Krzywdy doświadczane w dzieciństwie, generujące szereg strat w sferach życia emocjonalnego, społecznego czy duchowego, zapisane i zinterioryzowane w skryptach poznawczych kobiet, ujawniają się w ich dorosłym życiu, w bliskiej relacji z osobą nadużywającą alkoholu w postaci zachowań właściwych dla współuzależnienia.

Omówienie
Analiza biografii badanych kobiet otwiera drogę do dyskusji na temat związku doświadczeń z dzieciństwa z kształtowaniem się takiego konstruktu cech i właściwości osobowych, które w dorosłości rozpoznawane są jako objawy współuzależnienia. Uzyskane wyniki skłaniają do dalszych poszukiwań związków współuzależnienia z cechami charakterologicznymi i temperamentalnymi kształtującymi się na wczesnych etapach życia, w obliczu doznawania trudnych doświadczeń z udziałem rodziców.

Wnioski
Badania potwierdziły koncepcję adaptacyjną, mającą swoje źródła w trudnych doświadczeniach z dzieciństwa, stanowiących fundament dla kształtowania się objawów współuzależnienia, ujawniających się w dorosłości w relacji z osobą pijącą. Doświadczenia z przeszłości mogą w istotnym stopniu negatywnie rzutować na aktualną sytuację kobiet funkcjonujących w związku z alkoholikiem, co dowodzi, jak ważne jest uwzględnianie tego aspektu w terapii żon alkoholików.



Introduction
The aim of the study was to investigate the biographies of women diagnosed with symptoms of co-dependency and to understand the relationship between their significant life events and the process of creating beliefs about themselves, interpreting and giving their own lives a meaning, and how they shape relationships with others.

Material and methods
The research was conducted using the qualitative approach and a semi-structured narrative autobiographical interview.

Results
Trauma experienced during childhood, generating a number of losses in the spheres of emotional, social or spiritual life, recorded and internalised in women’s cognitive scripts, emerge in adult life in close relationships with an alcohol abusing person, in the form of co-dependent behaviours.

Discussion
The analysis of the biographies paves the way for a discussion on the relationship between childhood experiences and the development of a construct of personal traits and characteristics, recognised in the adulthood as symptoms of co-dependency. The obtained results endorse further research on the relationship between co-dependency and the traits which develop in the early stages of life, after difficult experiences with the involvement of parents.

Conclusions
The studies confirmed the adaptive concept, with sources in difficult experiences in the childhood, which make the foundation for the development of symptoms of co-dependency manifested in adulthood in the relationship with a drinking person. Experiences from the past can have a significant negative impact on the current situation of women in a relationship with an alcoholic, which proves how important it is to take this aspect into consideration in therapy.

słowa kluczowe:

współuzależnienie, żony alkoholików, analiza jakościowa, biografie żon alkoholików

referencje:
Norwood R. Kobiety, które kochają za bardzo. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis; 2004.
Sztander W. Poza kontrolą. Warszawa: Wydawnictwo PARPA; 2006.
Cermak TL. Diagnosing and treating co-dependence. Minneapolis: Johnston Institute Books; 1986.
Mellody P, Miller AW, Miller JK. Toksyczne związki: anatomia i terapia współuzależnienia. Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca; 2016.
Beattie M. Codependent No More: How to Stop Controlling Others and Start Caring for Yourself. San Francisco: Harper; 1987.
Beattie M. Współuzależnienie: Przewodnik dla nowego pokolenia. Poznań: Wydawnictwo Media Rodzina; 2011.
Jankowska M. Podejmowanie odpowiedzialności za męża i kontrola jego zachowań oraz obniżone poczucie własnej wartości a rodzaje agresywności i poczucie winy u żon alkoholików. Kwart Nauk Fid Rat 2017; 3(31), 193-219.
Wegscheider-Cruse S. Nowa szansa: Nadzieja dla rodziny alkoholowej. Warszawa: Instytut Psychologii Zdrowia i Trzeźwości; 2000.
Cierpiałkowska L, Grzegorzewska I. Dzieci alkoholików w perspektywie rozwojowej i klinicznej. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM; 2016.
Mellody P. Toksyczna miłość. Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca; 2005.
Wobiz A. Współuzależnienie w rodzinie alkoholowej: Czym to się je i jak się tym nie udławić? Warszawa: Wydawnictwo Akuracik; 2001.
Beattie M. Koniec współuzależnienia: Jak przestać kontrolować życie innych i zacząć troszczyć się o siebie. Poznań: Wydawnictwo Media Rodzina; 1994.
Woititz JG. Małżeństwo na lodzie: Psychologiczne problemy żon alkoholików. Warszawa: Instytut Psychologii Zdrowia i Trzeźwości; 1994.
Margasiński A. Rodzina alkoholowa z uzależnionym w leczeniu. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls; 2011.
Cermak TL. A Time to Heal. Los Angeles: Jeremey P. Tarcher; 1998.
Sztander W. Pułapka współuzależnienia. Warszawa: Instytut Psychologii Zdrowia i Trzeźwości; 2006.
Brown S. Bezpieczne przejście. Warszawa: Instytut Psychiatrii i Neurologii; 1995.
Ryś M. Rodzina z problemem alkoholowym: metody badań relacji interpersonalnych w dysfunkcyjnych systemach rodzinnych. Warszawa: Wydawnictwo MCPS; 2014.
Grzegorzewska I. Dorastanie w rodzinach z problemem alkoholowym. Warszawa: Scholar; 2011.
Krawczyk-Bocian A. Doświadczanie zdarzeń krytycznych: Narracje biograficzne dorosłych dzieci alkoholików. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego; 2013.
Kurza K. Jak radzą sobie ze stresem żony alkoholików, które zgłosiły się na terapię? Świat Probl 2004; 4: 7-13.
Sobolewska Z. W poszukiwaniu koncepcji współuzależnienia. Świat Probl 1996; 1-2(36-37): 4-10.
Schütze F. Biographieforschung und narratives Interview. Neue Praxis 1983; 13(3): 283-93.
McAdams DP. The Life Story Interview. Evanston, IL: Northwestern University; 1995.
Harre R, Solcum N. Disputes as complex social events: the uses of positioning theory. Com Knowl 2003; 9(1): 100-18.
Kvale S. InerVievs: Wprowadzenie do jakościowego wywiadu badawczego. Białystok: Wydawnictwo Uniwersyteckie Trans Humana; 2004.
Denzin NK, LincolnYS. Metody badań jakościowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN; 2009.
Jemielniak D. Badania jakościowe: metody i narzędzia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN; 2012.
Shaughnessy JJ, Zechmeister EB, Zechmeister JS. Metody badawcze w psychologii. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne; 2002.
Widera-Wysoczańska A. Wykorzystanie metody jakościowej w badaniach psychologa klinicznego. In: Straś-Romanowska M (ed.). Szkice psychologiczne: Doniesienia z badań: Aplikacje. Refleksje. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego; 2002, p. 165-91.
Bezemer J, Mavers D. Multimodal transcription as academic practice: a social semiotic perspective. Intern J Soc Res Methodol 2011; 14(3): 191-207.
Soroko E. Poziom autonarracyjności wypowiedzi i użyteczność wybranych sposobów ich generowania (rozprawa doktorska). Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Adama Mickiewicza; 2006.
Beale B, Cole R, Hillege S, McMaster R, Nagy S. Impact of in-depth interviews on the interviewer: Roller coaster ride. Nur Health Scien 2004; 6: 141-7.
Bartosz B, Widera-Wysoczańska A. Ku psychologicznemu opisowi życia człowieka. In: Przesmycka-Kamińska J (ed.). Refleksja nad etycznymi i teoretycznymi podstawami pomocy psychologicznej. Prace Psychologiczne, XXXIX. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego; 1994, p. 198-206.
Bartosz B. Ludzie chcą opowiedzieć swoją historię: Konstruowanie rzeczywistości w narracji (przez pryzmat doświadczeń autobiograficznych). In: Dryll E, Cierka A (eds.). Narracja. Koncepcje i badania psychologiczne. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Psychologii PAN; 2004, p. 227-40.
Denzin NK. Interpretive biography. London: Sage; 1989.
Dryll E. Semantyczna analiza narracji: Metoda łącząca walory podejścia jakościowego i ilościowego. In: Chmielnicka-Kuter E, Puchalska-Wasyl M (eds.). Polifonia osobowości. Aktualne problemy psychologii narracji. Lublin: Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego; 2005, p. 205-25.
Dryll E, Cierpka A (eds.). Psychologia narracyjna: Tożsamość, Dialogowość, Pogranicza. Warszawa: Wydawnictwo Eneteia; 2011.
Jakob G. Wywiad narracyjny w badaniach biograficznych. In: Urbaniak-Zając D, Piekarski J (eds.). Jakościowe orientacje w badaniach pedagogicznych: Studia i materiały. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego; 2003, p. 111-26.
Straś-Romanowska M. Badania ilościowe vs. jakościowe: Pytanie o tożsamość psychologii. Rocz Psycholog 2010; 13(1): 97-105.
Straś-Romanowska M, Bartosz B, Żurko M. Badania narracyjne w psychologii. Warszawa: Wydawnictwo Eneteia; 2010.
Ricoeur P. Egzystencja i hermeneutyka. Warszawa: Dom Wydawniczy PAX; 1985.
Bartosz B, Żurko M. Badanie narracyjne w podejściu interpretatywnym: wskazówka metodologiczna. Teraźn Czł Eduk 2014; 63(4): 19-38.
Żurko M. Doświadczanie tożsamości przez dorosłego człowieka. In: Straś-Romanowska M (ed.). Szkice psychologiczne: Doniesienia z badań. Aplikacje. Refleksje. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego; 2002, p. 87-101.
McCrae RR, John OP. An introduction to the Five-Factor Model and its applications. J Pers 1992; 60: 175-215.
Zawadzki B, Strelau J, Szczepaniak P, Śliwińska M. Inwentarz osobowości NEO-FFI Costy i McCrae. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP; 1998.
Wawerska-Kus J. Dlaczego to takie trudne. Krótki przewodnik po pracy z osobą współuzależnioną. Ter Uzal Współuzal 2014; 3: 15-8.
Sobolewska-Mellibruda Z. Psychoterapia współuzależnienia w podejściu integracyjnym. Ter Uzal Współuzal 2008; 6: 16-20.
Sobolewska-Mellibruda Z. Psychoterapia dorosłych dzieci alkoholików: Strategie, procedury i opisy przypadków pracy psychoterapeutycznej. Warszawa: Wydawnictwo Zielone Drzewo Instytut Psychologii Zdrowia; 2011.
Klimczak W. Praca terapeutyczna z problemem przemocy w rodzinie alkoholowej. In: Lewicka-Zelent A (ed.). Przemoc rodzinna: Aspekty psychologiczne, pedagogiczne i prawne. Poznań: Wydawnictwo Difin; 2017, p. 102-13.
Levine PA. Obudźcie tygrysa: Leczenie traumy. Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca; 2017.
Foa EB, Hembree EA, Rothbaum BO. Przedłużona ekspozycja w terapii PTSD: Emocjonalne przetwarzanie traumatycznych doświadczeń. Sopot: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne; 2014.
POLECAMY
© 2019 Termedia Sp. z o.o. All rights reserved.
Developed by Bentus.
PayU - płatności internetowe