Cel

Celem pracy jest przedstawienie aktualnego stanu wiedzy na temat epidemiologii, patogenezy, obrazu klinicznego i diagno¬styki oraz leczenia zapalenia mięśnia sercowego indukowanego klozapiną (clozapine-induced myocarditis – CIM).

Poglądy

Klozapina znajduje powszechne zastosowanie w terapii zaburzeń psychotycznych, w przypadku których dotychczasowe leczenie okazało się nieskuteczne lub źle tolerowane. Stosowanie klozapiny obarczone jest jednak ryzykiem wystąpienia powikłań, które potencjalnie zagrażają życiu pacjenta. CIM, obok agranulocytozy, kwasicy ketonowej i niedrożności przewodu pokarmowego, to powikłanie niosące największe zagrożenie dla życia i zdrowia. CIM charakteryzuje się obecnością komórkowego nacieku zapalnego w obrębie mięśnia sercowego, któremu towarzyszy uszkodzenie kardiomiocytów. Próby oszacowania zapadalności na CIM charakteryzuje duża rozbieżność wyników, a patomechanizm leżący u jego podłoża pozostaje nie w pełni wyjaśniony. Zmienność obrazu klinicznego i brak objawów patognomonicznych znacznie utrudniają diagnostykę CIM. Podstawowymi badaniami umożliwiającymi ustalenie rozpoznania CIM jest ocena stężenia w surowicy białka C-reaktywnego i troponiny, badanie echokardiograficzne oraz – w wybranych przypadkach – biopsja miokardium i badanie rezonansu magnetycznego serca. W przypadku rozpoznania CIM podstawę postępowania stanowi odstawienie klozapiny i monitorowanie funkcji życiowych pacjenta. Wyniki obserwacji klinicznych wskazują, że leki z grupy β-adrenolityków oraz inhibitorów konwertazy angiotensyny mogą korzystnie wpływać na przebieg CIM.

Wnioski

Wskazujemy, że pacjenci leczeni klozapiną powinni być monitorowani pod kątem objawów CIM. W pracy zawarto wskazówki kliniczne dotyczące postępowania w przypadku podejrzenia CIM.