Zamknąć drzwi, pacjent idzie
123RF
Każdy pacjent ma prawo do poszanowania intymności i godności, szczególnie w trakcie udzielania świadczeń zdrowotnych. Podmiot leczniczy musi zadbać o to, aby chory czuł się bezpiecznie i komfortowo, oraz zapewnić mu warunki gwarantujące ochronę jego prywatności i prawa do tajemnicy medycznej.
Zasada ta obejmuje zarówno sposób, w jaki personel medyczny komunikuje się z chorym, jak i samą organizację opieki. Placówka powinna zagwarantować odpowiednie warunki do badania i leczenia, unikając działań, które bez uzasadnionej potrzeby naruszają sferę osobistą pacjenta. Podczas procedur medycznych mogą być obecne wyłącznie osoby wykonujące zawód medyczny, których udział jest niezbędny. Obecność innych osób wymaga zgody samego zainteresowanego.
– Poszanowanie intymności i godności pacjenta nie jest wyłącznie obowiązkiem personelu medycznego. Wymaga także odpowiedniej organizacji pracy, która zapewnia prywatność i poczucie bezpieczeństwa – podkreśla Bartłomiej Chmielowiec, Rzecznik Praw Pacjenta.
Organizacja pracy w placówce może naruszać prawa pacjenta
Przykładem nieprawidłowości w tym zakresie jest sprawa dotycząca funkcjonowania jednej z poradni ortopedycznych, którą prowadził Rzecznik Praw Pacjenta. W placówce tej udzielano świadczeń – w tym wykonywano badania oraz proste procedury diagnostyczno-zabiegowe – w sytuacji, gdy w jednym gabinecie przebywało jednocześnie kilku pacjentów. W rezultacie chorzy nie zawsze mogli odbyć wizytę lekarską bez udziału osób postronnych, na których obecność nie wyrazili zgody.
Taka organizacja pracy mogła naruszać nie tylko prawo do intymności i godności, lecz także obowiązek zachowania w tajemnicy informacji o stanie zdrowia. Do naruszenia prywatności dochodzi bowiem nie tylko wtedy, gdy ktoś widzi pacjenta podczas badania, ale również wówczas, gdy osoba nieuprawniona słyszy szczegóły dotyczące jego diagnozy czy leczenia.
Jak podmiot leczniczy powinien chronić prywatność chorego?
W wyroku z 19 lutego 2016 r. (sygn. akt VII SA/Wa 2883/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że podczas udzielania świadczeń zdrowotnych mogą przebywać w gabinecie wyłącznie ci pracownicy medyczni, których udział jest konieczny do wykonania danej procedury. Obecność kogokolwiek innego jest dopuszczalna wyłącznie za zgodą pacjenta.
W praktyce oznacza to, że podmiot leczniczy powinien:
- udzielać świadczeń w osobnych pomieszczeniach lub w miejscach odpowiednio osłoniętych,
- przyjmować pacjentów pojedynczo,
- zapewnić choremu wydzielone, osłonięte miejsce do przygotowania się do badania,
- zabezpieczyć gabinet przed wejściem osób postronnych, na przykład poprzez zamykanie drzwi na czas wizyty.
Pacjent nie może być narażony ani na obecność osób trzecich podczas badania, ani na ujawnienie im wrażliwych danych o swoim stanie zdrowia.
W reakcji na działania RPP kierownictwo przychodni podjęło sprawne i skuteczne kroki naprawcze, aby zagwarantować chorym pełne poszanowanie intymności i godności. W związku z tym RPP uznał, że podmiot zaprzestał stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów – co istotne, nastąpiło to jeszcze przed formalnym zakończeniem postępowania.
Przeczytaj także: „Prawo do mamy”.
