Wstęp

Liczne badania wskazują, że pandemia COVID-19 wpływa negatywnie na zdrowie psychiczne populacji, jednak badań dotyczących osób uzależnionych od alkoholu przeprowadzono niewiele. Jednocześnie całkowicie pomijano osoby uczestniczące w tym okresie w terapii. Celem badań była odpowiedź na pytanie o poziom funkcjonowania psychicznego osób uzależnionych od alkoholu leczących się w okresie pandemii COVID-19.

Materiał i metody

W badaniu prowadzonym w 2021 roku wzięły udział 454 osoby (351 mężczyzn i 103 kobiety) kończące terapię w różnych ośrodkach leczenia uzależnień w Polsce. Badano pacjentów kończących terapię stacjonarną, na oddziale dziennym i ambulatoryjną. Zastosowano Kwestionariusz Zdrowia Pacjenta (PHQ-9), Kwestionariusz Lęku Uogólnionego (GAD-7), Skalę Głodu Alkoholu Penn (PACS), Zrewidowany Kwestionariusz Zachowań Samobójczych (SBQ-R), Międzynarodowy Kwestionariusz Traumy (ITQ), Skalę Satysfakcji z Życia (SWLS).

Wyniki

Pacjenci uzależnieni od alkoholu kończący terapię w okresie pandemii charakteryzują się przeciętnym poziomem funkcjonowania psychicznego, przy czym ok. 20% z nich przejawia poważne zaburzenia (podwyższony poziom depresji, lęku, tendencji samobójczych i głodu alkoholowego). Pacjenci kończący terapię stacjonarną cechują się wyższym poziomem zaburzeń niż kończący terapię na oddziale dziennym i ambulatoryjną. Wyższy poziom zaburzeń charakteryzuje też kobiety, osoby z towarzyszącymi zaburzeniami psychicznymi oraz używające w przeszłości oprócz alkoholu także narkotyków.

Omówienie

Wśród osób kończących terapię poważne zaburzenia psychiczne przejawia ok. 20%, to jest mniej niż tych zidentyfikowanych w badaniach dotyczących funkcjonowania populacji ogólnej w okresie pandemii. Potwierdzono gorsze funkcjonowanie kobiet oraz osób ze współwystępującymi zaburzeniami psychicznymi.

Wnioski

Osoby kończące terapię w okresie pandemii charakteryzują się w większości przeciętnym poziomem funkcjonowania psychicznego oraz zadowolenia z życia. Uzyskane dane dotyczące grup wykazujących wyższy poziom zaburzeń wymagają potwierdzenia w badaniach prowadzonych po zakończeniu okresu pandemii.