Wprowadzenie

Behawioralne strategie chroniące (PBS) to zachowania, które można zastosować przed, w trakcie lub po zażyciu substancji psycho­aktywnych w celu ograniczenia prawdopodobieństwa wystąpienia związanych z tym negatywnych konsekwencji. Większość badań i analiz na temat PBS dotyczyło picia alkoholu przez studentów szkół wyższych. Nie jest to jednak jedyny kontekst, w jakim prowadzono badania nad PBS. Celem niniejszego artykułu było zidentyfikowanie i charakterystyka kontekstów, w których PBS były dotąd badane i/lub stosowane w praktyce. Cel ten został zrealizowany za pomocą narracyjnego przeglądu literatury.

Przegląd wiedzy

PBS zostały skonceptualizowane jako praktyczne zastosowanie behawioralnej koncepcji samokontroli i/lub podejścia redukcji szkód w sytuacji używania substancji psychoaktywnych. Zidentyfikowano sześć kontekstów, w których stosuje się i/lub bada stosowanie PBS: leczenie problemowego używania substancji, programy redukcji szkód, rekreacyjne używanie substancji, używanie substancji wśród młodzieży szkolnej, używanie substancji wśród studentów szkół wyższych oraz chemsex. Zidentyfikowane konteksty odnoszą się do populacji reprezentujących grupy ryzyka specyficzne ze względu na różne wzory używania substancji psychoaktywnych. W przypadku większości z tych kontekstów/populacji nie prowadzono oceny częstości i skuteczności stosowania konkretnych PBS. Jednie badania realizowane wśród studentów szkół wyższych korzystały z poddanych walidacji narzędzi mierzących stosowanie PBS.

Wnioski

Opracowane na podstawie niniejszego przeglądu rekomendacje dla dalszych badań obejmują: ujednolicenie terminologii używanej do określenia PBS, rozwój narzędzi pomiarowych, prowadzenie badań prospektywnych oraz badań oceny skuteczności poszczególnych PBS w ramach ewaluacji interwencji opartych na PBS, prowadzenie badań wśród młodzieży szkolnej i przeprowadzanie systematycznych przeglądów literatury.