Biedny rozlicza bogatego
123RF
Kontrolują i rozliczają lekarzy zarabiających po kilkadziesiąt tysięcy złotych miesięcznie, a sami dostają niewiele ponad płacę minimalną. Po publikacjach „Menedżera Zdrowia” tym płacowym absurdem zajęli się posłowie.
- Od początku października w „Menedżerze Zdrowia” piszemy o zarobkach w publicznych instytucjach zdrowotnych, w których wykwalifikowanym specjalistom proponuje się uposażenia bliskie najniższej krajowej – między innymi w tekstach „Specjalista idealista”, „Zdolna, ale bez zdolności na telewizor”, „Agencja Niedoceny” i „Martwica płac”
- Sprawą zainteresowali się posłowie Prawa i Sprawiedliwości – w interpelacji upomnieli się o zarobki specjalistów
- Parlamentarzyści zaalarmowali, że specjaliści odpowiedzialni za nadzór, kontraktowanie i kontrolę wydatkowania miliardów złotych – w tym weryfikację świadczeń realizowanych przez lekarzy – otrzymują oferty bliskie płacy minimalnej
- W piśmie zestawili niskie pensje urzędników kontrolujących system z kilkudziesięciotysięcznymi miesięcznymi kontraktami części lekarzy, których działalność finansowana jest z tych samych publicznych środków
- Politycy zadali minister zdrowia piętnaście szczegółowych pytań
Interpelację nr 20474 – która wpłynęła do Sejmu 19 października, a 28 października 2026 r. została oficjalnie wysłana do szefowej resortu – złożyli posłowie Prawa i Sprawiedliwości Wioletta Kulpa, Lidia Czechak, Jarosław Krajewski, Marek Subocz, Michał Kowalski i Robert Warwas. Politycy przyznali wprost, że powodem ich interwencji była korespondencja skierowana do biur poselskich i artykuł „Menedżera Zdrowia” zatytułowany „Specjalista idealista”.
Politycy zwrócili uwagę na niepokojące dysproporcje pomiędzy zakresem odpowiedzialności i wymaganymi kwalifikacjami kandydatów do pracy między innymi w Narodowym Funduszu Zdrowia, Ministerstwie Zdrowia, oraz Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych a oferowanym im wynagrodzeniem.
Miliardy do kontroli, stawki blisko minimalnej
– Problem niedostatecznych wynagrodzeń wysoko wykwalifikowanych pracowników instytucji państwowych ma zasadnicze znaczenie dla bezpieczeństwa państwa. Od kandydatów do pracy w strukturach kontrolnych, płatniczych i resortowych wymaga się specjalistycznego wykształcenia, wieloletniego doświadczenia zawodowego, znajomości skomplikowanych regulacji prawnych, umiejętności analitycznych oraz podejmowania decyzji dotyczących wielomiliardowych środków publicznych. W zamian państwo potrafi oferować stawki zbliżone do minimalnego wynagrodzenia za pracę lub płac na stanowiskach niewymagających porównywalnych kwalifikacji – napisali posłowie, pytając, czy rzeczywiście odpowiedzialność za rozliczanie wielomiliardowych środków publicznych, kontrolę wydatków i prawidłowe funkcjonowanie instytucji ochrony zdrowia ma być wyceniana na poziomie zbliżonym do minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Autorzy pisma przypomnieli, że funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia nie opiera się wyłącznie na pracy lekarzy. Równie istotną rolę odgrywają urzędnicy i eksperci odpowiadający za kontraktowanie świadczeń zdrowotnych oraz ich rozliczanie.
Posłowie Prawa i Sprawiedliwości zestawili niskie pensje urzędników nadzorujących wydatkowanie środków publicznych z najwyższymi zarobkami personelu medycznego.
– Za szczególnie krzywdzącą i społecznie niezrozumiałą uważamy sytuację, w której część lekarzy osiąga bardzo wysokie, niejednokrotnie kilkudziesięciotysięczne miesięczne wynagrodzenia, podczas gdy osoby odpowiedzialne za organizację, finansowanie, kontrolę i rozliczanie funkcjonowania całego systemu ochrony zdrowia otrzymują wynagrodzenia niewspółmiernie niskie w stosunku do posiadanych kwalifikacji i ponoszonej odpowiedzialności – podkreślili posłowie, zastrzegając przy tym, że nie kwestionują odpowiedzialności lekarzy ani konieczności godnego wynagradzania ich pracy, wskazali jednak na elementarną niesprawiedliwość i brak racjonalności w zarządzaniu finansami publicznymi.
– Nie można bowiem dopuszczać do sytuacji, w której osoby odpowiedzialne za kontrolowanie prawidłowości wydatkowania środków publicznych zarabiają wielokrotnie mniej od części osób, których działalność zawodowa finansowana jest właśnie z tych środków. Nie może być tak, że państwo znajduje środki finansowe na bardzo wysokie wynagrodzenia części osób wykonujących świadczenia medyczne, a jednocześnie nie potrafi godnie wynagrodzić tych, którzy odpowiadają za organizację, finansowanie, kontrolowanie i rozliczanie całego systemu – zaznaczyli parlamentarzyści.
Wioletta Kulpa, Lidia Czechak, Jarosław Krajewski, Marek Subocz, Michał Kowalski i Robert Warwas zwrócili się do minister zdrowia o szczegółowe odpowiedzi na piętnaście pytań:
- Czy Ministerstwo Zdrowia przeprowadzało w latach 2024–2026 analizę poziomu wynagrodzeń specjalistów zatrudnionych w Ministerstwie Zdrowia, Narodowym Funduszu Zdrowia oraz Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, a jeśli tak – jakie są jej wyniki?
- Jak kształtowały się w latach 2024, 2025 i 2026 średnie oraz mediany wynagrodzeń zasadniczych pracowników zatrudnionych na stanowiskach specjalistycznych, starszych specjalistów, głównych specjalistów i ekspertów w wymienionych instytucjach (z podziałem na poszczególne jednostki i stanowiska)?
- Ile postępowań rekrutacyjnych przeprowadzono w Ministerstwie Zdrowia, Narodowym Funduszu Zdrowia oraz Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych w latach 2024–2026, ile z nich zakończyło się bez wyłonienia kandydata oraz w ilu przypadkach konieczne było ponowne ogłoszenie naboru?
- Czy resort dysponuje informacjami dotyczącymi liczby wykwalifikowanych pracowników, którzy w latach 2024–2026 rozwiązali stosunek pracy z wymienionymi instytucjami, oraz jakie były najczęściej wskazywane przyczyny odejść – w szczególności czy dotyczyły one poziomu wynagrodzeń?
- Czy przeprowadzono analizę konkurencyjności wynagrodzeń oferowanych przez administrację publiczną w stosunku do stawek proponowanych na analogicznych stanowiskach w sektorze prywatnym, zwłaszcza w branży farmaceutycznej, medycznej, doradczej i prawnej?
- Czy Ministerstwo Zdrowia dostrzega zagrożenie wynikające z odpływu wysoko wykwalifikowanych specjalistów do firm prywatnych działających na rynku regulowanym przez instytucje, w których osoby te były wcześniej zatrudnione?
- Czy w ministerstwie oraz jednostkach podległych lub nadzorowanych zidentyfikowano stanowiska szczególnie narażone na trudności rekrutacyjne z powodu niekonkurencyjnego poziomu wynagrodzeń i jakich obszarów działalności dotyczy ten problem?
- Czy resort planuje wprowadzenie systemowych rozwiązań umożliwiających podwyższenie wynagrodzeń pracowników posiadających szczególnie wysokie kwalifikacje i ponoszących odpowiedzialność za decyzje o istotnym znaczeniu dla finansów publicznych oraz bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli?
- Czy w ramach prac nad budżetem państwa na 2027 r. przewidziano dodatkowe środki finansowe na poprawę warunków wynagradzania pracowników Ministerstwa Zdrowia oraz instytucji podległych i nadzorowanych (w jakiej wysokości i dla których jednostek)?
- Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi lub planuje prowadzić rozmowy z Ministerstwem Finansów oraz szefem Służby Cywilnej w sprawie wypracowania odrębnych mechanizmów wynagradzania wysoko wyspecjalizowanych pracowników administracji odpowiedzialnej za funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia?
- Jakie działania zamierza podjąć resort, aby zapobiec dalszemu osłabianiu potencjału eksperckiego instytucji państwowych i zapewnić ciągłość realizacji zadań wymagających szczególnie wysokich kompetencji?
- Czy ministerstwo dokonywało oceny wpływu niedoborów kadrowych i rotacji specjalistów na terminowość, jakość i skuteczność realizacji zadań publicznych – w tym procesów refundacyjnych, rejestracyjnych, kontrolnych oraz związanych z finansowaniem świadczeń zdrowotnych?
- Czy resort dostrzega problem rażących dysproporcji pomiędzy wynagrodzeniami osiąganymi przez część lekarzy (w szczególności zatrudnionych na kontraktach) a płacami wysoko wykwalifikowanych specjalistów odpowiedzialnych za finansowanie, nadzorowanie i rozliczanie systemu ochrony zdrowia, oraz czy planuje działania ograniczające tę przepaść?
- Czy Ministerstwo Zdrowia dysponuje zestawieniem najwyższych wynagrodzeń wypłacanych lekarzom w podmiotach leczniczych finansowanych ze środków publicznych oraz czy dokonywało porównania tych stawek z wynagrodzeniami specjalistów odpowiedzialnych za kontrolę, kontraktowanie i rozliczanie świadczeń zdrowotnych? Jeśli tak, to z jakim wynikiem?
- Czy resort zamierza opracować długofalową strategię polityki kadrowej i płacowej obejmującą nie tylko personel medyczny, lecz także pracowników administracyjnych, analitycznych, kontrolnych i eksperckich, bez których prawidłowe funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia nie jest możliwe?
Czekamy na odpowiedź ministerstwa
Na oficjalne wyjaśnienia Ministerstwa Zdrowia czekamy.
Do sprawy wrócimy, gdy stanowisko resortu trafi do Sejmu.
Problem starszy niż obecna kadencja
Niskie płace specjalistów w publicznych instytucjach zdrowotnych to efekt wieloletnich zaniedbań. Z tym samym problemem mierzono się również wcześniej, na przykład w latach 2015–2023, za rządów Prawa i Sprawiedliwości.
Przeczytaj także: „Dlaczego Piotr Warczyński odszedł z resortu?” i „Co robi pracownik resortu, kiedy zalewa mu łazienkę?”.
Więcej tekstów z cyklu „Specjaliści idealiści” po kliknięciu w poniższy baner.
