Finansowanie centrów zdrowia psychicznego. Jest projekt zarządzenia

Narodowy Fundusz Zdrowia skierował do konsultacji społecznych projekt zarządzenia, który określa, jak świadczenia w centrach zdrowia psychicznego (CZP) będą finansowane i rozliczane jako świadczenia gwarantowane – poinformował w komunikacie NFZ. 

Zasady finansowania opracowała Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, a fundusz przeniósł je do zarządzenia.

Opieka psychiatryczna dla dorosłych blisko miejsca zamieszkania

Jak podkreśla NFZ, zadaniem CZP jest zapewnienie kompleksowej opieki psychiatrycznej dla dorosłych blisko miejsca zamieszkania. Realizator świadczeń w CZP zapewnia tę opiekę w konkretnym obszarze, może to być osiedle, dzielnica miasta, miasto czy powiat.

Pierwszym krokiem jest punkt zgłoszeniowo-koordynacyjny, w którym zbierany jest od pacjenta wywiad, oceniany jest jego stan psychiczny i ustalane dalsze postępowanie. Taki model opieki jest testowany w pilotażu, w którym bierze udział 119 centrów w całej Polsce.

W pilotażu nie wszyscy realizatorzy CZP zapewniali pełen zakres opieki. Część z nich nie miała własnego oddziału stacjonarnego. W docelowym modelu ma się to zmienić i każde centrum będzie musiało zapewnić wszystkie formy opieki:

• ambulatoryjną (w tym leczenie środowiskowe w domu pacjenta),
• dzienną,
• szpitalną.

Fundusz zaznacza, że dzięki temu pacjent otrzyma od jednego realizatora pomoc dopasowaną do swojego stanu zdrowia, bez konieczności szukania jej w różnych placówkach medycznych.

Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji przygotowała zasady finansowania na podstawie danych z pilotażu. Zgodnie z nimi świadczenia w CZP będą finansowane ryczałtem, który ma składać się z trzech części: składowej populacyjnej, funkcjonalnej i jakościowej.

Pierwsza to stała kwota na każdego dorosłego mieszkańca obszaru.

Druga będzie zależna od liczby pacjentów, intensywności ich leczenia i przebiegu choroby. Znaczenie tu będzie miało np. to, czy przebieg choroby był powikłany.

Trzecia część będzie premiować świadczeniodawców, którzy osiągają lepsze wyniki, np. objęcie opieką CZP czy zapewnianie ciągłości opieki po wypisie ze szpitala. Ta składowa będzie ustalana od 2029 r. na podstawie danych z lat 2027 i 2028. – To czas niezbędny do zebrania rzetelnych danych – podkreśla NFZ.

Niekończący się koniec CZPPilotaż centrów zdrowia psychicznego dobiega końca, ale wejście w tryb systemowy nie nastąpi z dnia na dzień.

Więcej opieki poza szpitalem

Świadczenia w CZP wspierają przenoszenie ciężaru leczenia ze szpitala do opieki dziennej, ambulatoryjnej i środowiskowej. Przyjęto więc stopniowe ograniczanie liczby finansowanych łóżek psychiatrycznych, docelowo do 25 na 100 tys. mieszkańców.

W ramach świadczeń w CZP na stałe pojawią się asystenci zdrowienia, czyli osoby z własnym doświadczeniem kryzysu psychicznego, oraz koordynatorzy opieki.

Uwagi do projektu można zgłaszać przez 14 dni, do 23 listopada 2026 r.

Standard organizacyjny opieki zdrowotnej w CZP – projekt Konsultowany jest projekt rozporządzenia dotyczący standardu organizacyjnego opieki zdrowotnej w ramach centrum zdrowia psychicznego (CZP).

Projekt zarządzenia prezesa NFZ stanowi część działań, których celem jest zaimplementowanie CZP jako rozwiązania systemowego. Na początku października opublikowano w Dzienniku Ustaw tzw. rozporządzenie koszykowe Ministerstwa Zdrowia, które włącza centra do systemu świadczeń gwarantowanych jako docelowy model organizacji opieki psychiatrycznej. Rozporządzenie określiło także katalog świadczeń realizowanych przez CZP oraz warunki ich udzielania.

Z kolei na początku listopada resort skierował do konsultacji projekt rozporządzenia w sprawie standardu organizacyjnego w centrach zdrowia psychicznego.