Wprowadzenie:

Teoria podstawowych potrzeb psychologicznych zakłada, że frustracja trzech podstawowych potrzeb psychologicznych: autonomii, więzi i kompetencji, prowadzi do złego samopoczucia oraz może zakłócać funkcjonowanie i rozwój. Stany te wymagają redukcji nieprzyjemnych napięć i kompensacji deficytów. Funkcje te może spełniać korzystanie z różnych aplikacji internetowych, zwłaszcza jeżeli jednostki oczekują od nich hedonistycznych i kompensacyjnych efektów. Używanie internetu w tym celu stwarza ryzyko problemowego zaangażowania z objawami przypominającymi uzależnienie. Celem badania było poznanie związku pomiędzy frustracją podstawowych potrzeb psychologicznych a ryzykiem Problemowego Używania Internetu (PUI). Jako mediatory tej relacji uwzględniono oczekiwania efektów używania internetu.

Materiał i metody:

W badaniu wzięło udział 724 uczestników (59% stanowiły kobiety). Wykorzystano Skalę Zaspokojenia i Frustracji Podstawowych Potrzeb Psychologicznych, Test Używania Internetu oraz Kwestionariusz Oczekiwanych Efektów Używania Internetu. Przeprowadzono analizę korelacji, regresję wielokrotną i analizę ścieżek.

Wyniki:

Oczekiwania kompensacyjne i hedonistyczne wiązały się pozytywnie z PUI. Frustracja potrzeb wiązała się z PUI zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio poprzez oczekiwane efekty.

Omówienie:

Uzyskane wyniki wskazują na znaczenie frustracji podstawowych potrzeb psychologicznych, zwłaszcza potrzeby kompetencji, dla ryzyka PUI, z mediacyjną funkcją oczekiwanych efektów korzystania z internetu.

Wnioski:

Frustracja podstawowych potrzeb psychologicznych jest istotnym predyktorem ryzyka PUI. Rola oczekiwań efektów korzystania z internetu jest kluczowa w wyjaśnieniu tego powiązania. Dalsze badania powinny uwzględniać rodzaje aktywności podejmowanych w internecie, zwłaszcza takich, które spełniają oczekiwania hedonistyczne i kompensacyjne.