Wprowadzenie: Nadużywanie alkoholu jest przyczyną zaburzeń w wielu obszarach funkcjonowania jednostki. Zdarza się, że prowadzi do bezdomności, która skupia w swym spektrum głębokie problemy psychiczne, fizyczne i społeczne. Tym samym w przebiegu uzależnienia od alkoholu, a szczególnie w bezdomności, jakość życia obniża się, co może pogarszać radzenie sobie, a w konsekwencji utrudniać uzyskanie pomocy medycznej, np. dotyczącej leczenia odwykowego. Celem badań było porównanie poziomu jakości życia dwóch grup mężczyzn uzależnionych od alkoholu – leczonych stacjonarnie odwykowo i bezdomnych, a także ocena relacji między jakością życia a wybranymi zmiennymi klinicznymi, liczbą źródeł wsparcia społecznego oraz liczbą barier w dostępie do leczenia odwykowego w badanych grupach.

Materiał i metody: Badania przeprowadzono w grupie 89 mężczyzn uzależnionych od alkoholu – 60 pacjentów leczonych stacjonarnie odwykowo i 29 osób bezdomnych przebywających w schronisku lub hostelu. W badaniach zastosowano następujące narzędzia: SF-36, SADD, BDI, MMSE, STAI oraz kwestionariusz do oceny barier w leczeniu odwykowym.

Wyniki: U pacjentów hospitalizowanych na oddziale odwykowym zaobserwowano nieznacznie gorsze niż u osób bezdomnych wyniki ogólnego funkcjonowania psychicznego i związane z tym nieznaczne ograniczenie pełnienia zadań życiowych z powodów emocjonalnych; mieli oni niższą niż bezdomni punktację w dwóch podskalach SF-36 – emocji (E) i ogólnego funkcjonowania psychicznego (Psy). W grupie osób leczonych odwykowo wykazano, że ogólna jakość funkcjonowania fizycznego SF-36 (Fiz) była niższa z powodu dolegliwości lękowych i somatycznych, a ogólna jakość funkcjonowania psychicznego SF-36 (Psy) niższa ze względu na nasilone objawy lęku, depresji oraz inne problemy psychiczne. U osób bezdomnych niższe wartości podskali Fiz wiązały się z dłuższym czasem picia alkoholu, a niższe wartości Psy z lepszym wsparciem społecznym, nasilonymi objawami depresji i problemami psychicznymi.

Wnioski: Pomimo różnic społeczno-demograficznych i klinicznych pacjenci leczeni stacjonarnie odwykowo i osoby bezdomne podobnie oceniały jakość swojego życia na podstawie skali SF-36.