Wprowadzenie

Termin „cukrzyca polekowa” opisuje heterogenną grupę zaburzeń metabolizmu glukozy cechujących się hiperglikemią wywołaną przez stosowanie leków. Uważa się, że są one odwracalne po odstawieniu diabetogennego leku, aczkolwiek w przypadku niektórych substancji oraz czasu jej stosowania i wskaźnika masy ciała pacjenta może dojść do utrwalenia zaburzeń pomimo zaprzestania stosowania danego leku.

Opis przypadku

Podczas wizyty kontrolnej 13-letniego chłopca chorującego na zespół nerczycowy, rozpoznano cukrzycę. Pacjent do tej pory leczony był takrolimusem i prednizonem z powodu zespołu nerczycowego. Przy przyjęciu wykazywał cushingoidalną sylwetkę oraz skarżył się na suchość w jamie ustnej, bez poliurii i polidypsji. Badania laboratoryjne wykazały podwyższone wartości glikemii i frakcji A1c hemoglobiny glikowanej (HbA1c = 10.2%). Wykluczono obecność przeciwciał przeciwwyspowych. Stężenie peptydu C na czczo oraz po posiłku oscylował w granicach normy. Wykluczono cukrzycową kwasicę ketonową. Zastosowano intensywną insulinoterapię, z niską dobową dawką w przeliczeniu na kilogram (DDI/kg = 0,31 U/kg). Taki obraz kliniczny skłonił autorów niniejszej pracy do uwzględnienia cukrzycy typu 2 lub cukrzycy polekowej w diagnostyce różnicowej. Po odstawieniu glikokortykosteroidów DDI/kg oraz odsetek HbA1c się obniżyły. Ponieważ pacjent wciąż przyjmował lek diabetogenny i odnotowywał okresowe hiperglikemie, nie można było wykluczyć cukrzycy polekowej. W związku z tym nie zmieniono sposobu leczenia cukrzycy.

Wnioski

Diagnostyka i leczenie cukrzycy polekowej są wyzwaniem dla lekarzy wielu specjalizacji. Diabetolodzy powinni pamiętać o możliwości wystąpienia tego typu cukrzycy, natomiast inni specjaliści nie powinni zapominać o badaniach przesiewowych w kierunku cukrzycy u pacjentów leczonych lekami diabetogennymi. Wytyczne dotyczące diagnostyki i leczenia cukrzycy polekowej u dzieci znacząco usystematyzowałyby podejście diagnostyczno-terapeutyczne do grupy ryzyka wystąpienia tego powikłania farmakoterapii.