Nowy test z krwi w diagnostyce raka jelita grubego
Rak jelita grubego pozostaje jednym z najczęstszych i najbardziej śmiertelnych nowotworów złośliwych, mimo że regularny skrining pozwala na skuteczną profilaktykę oraz wczesne rozpoznanie choroby.
Nowoczesne testy z krwi mogą wyraźnie zwiększyć udział pacjentów w badaniach przesiewowych, jednak ich wartość ograniczała dotychczas niska czułość w wypadku wczesnych stanów przedrakowych. Rzeczywiste obniżenie zachorowalności i umieralności zależy bowiem od wykrycia zaawansowanych gruczolaków przed ich złośliwą transformacją. Odpowiedzią na to wyzwanie jest wieloośrodkowe badanie DENEB, którego celem było opracowanie i walidacja panelu biomarkerów opartych na krążącym mikroRNA.
Opracowanie nowego testu oparto na rygorystycznym, wieloetapowym procesie walidacji z udziałem pacjentów z europejskich i azjatyckich ośrodków klinicznych. Po wstępnej identyfikacji i weryfikacji powtarzalności cząsteczek badacze wyselekcjonowali panel obejmujący 19 krążących oraz 20 egzosomalnych cząsteczek miRNA oznaczanych w osoczu metodą RT-qPCR. Na podstawie algorytmów uczenia maszynowego stworzono dwa odrębne modele diagnostyczne (do wykrywania raka jelita grubego oraz zaawansowanych gruczolaków). Algorytmy poddano następnie ślepej weryfikacji w niezależnej kohorcie testowej obejmującej osoby powyżej 45. roku życia poddawane kolonoskopii.
W kohorcie walidacyjnej badany test wykazał bardzo wysoką trafność diagnostyczną w odróżnianiu zmian nowotworowych i przedrakowych od prawidłowego obrazu jelita (AUROC wyniosło 95 proc.). Mimo imponującej czułości w rozpoznawaniu raka jelita grubego (91 proc.) największą wartość profilaktyczną stanowi 81-procentowa czułość w wykrywaniu zaawansowanych gruczolaków; swoistość testu wyniosła 85 proc. dla zaawansowanej neoplazji oraz 83 proc. w odniesieniu do prawidłowego obrazu jelita.
Uzyskane rezultaty stanowią istotny krok w kierunku nieinwazyjnej diagnostyki onkologicznej. Wysoka zdolność wychwytywania zaawansowanych gruczolaków daje bowiem realne podstawy do rozważenia włączenia tego panelu do populacyjnych strategii przesiewowych.
