Wstęp

Kwestia odpowiedzialności karnej sprawcy popełniającego czyn zabroniony w stanie nietrzeźwości lub odurzenia wciąż wzbudza wiele wątpliwości, tak samo jak ocena poczytalności z powodu innych zakłóceń czynności psychicznych, które to stan nietrzeźwości lub odurzenia zawsze powoduje. Pomimo że ustawodawca w artykule 31 § 3 kodeksu karnego szczegółowo opisał zasady odpowiedzialności nietrzeźwego lub odurzonego sprawcy, to przypisanie mu odpowiedzialności nie jest rzeczą prostą, wymaga bowiem każdorazowo odniesienia do stanu psychicznego sprawcy w chwili czynu oraz do okoliczności wprowadzenia się w stan nietrzeźwości lub odurzenia.

Przegląd zagadnień

Artykuł stanowi prawnokarną analizę odpowiedzialności sprawcy popełniającego czyn zabroniony w stanie nietrzeźwości lub odurzenia w świetle podstawowych zasad prawa karnego, osadzonych w kontekście historycznym, również w odniesieniu do problemów diagnozy psychiatrycznej oraz pojęcia winy i poczytalności.

Wnioski

Obowiązujący kodeks karny stanowi, że przepisów o wyłączeniu lub ograniczeniu poczytalności (art. 31 § 1 i § 2 k.k.) nie stosuje się, jeśli sprawca sam wprawił się w stan nietrzeźwości powodujący wyłączenie poczytalności, które przewidywał lub mógł przewidzieć. Taki zapis ustawodawcy ma czynić zadość zasadzie sprawiedliwości społecznej i służyć ochronie społecznego poczucia bezpieczeństwa. Ma tym samym wyłączyć sprawców nietrzeźwych i odurzonych spod prawnokarnej ochrony osób, których odpowiedzialność karna ze względu na zakłócenia stanu psychicznego powinna być ograniczona lub całkowicie zniesiona.