Wstęp

Pierwszym celem badań było oszacowanie rozpowszechnienia picia alkoholu i upijania się wśród młodzieży w populacji miejskiej, podmiejskiej i wiejskiej w obwodzie lwowskim na Ukrainie. Drugim celem była analiza czynników rodzinnych, pandemicznych i społeczno-demograficznych związanych z piciem alkoholu i upijaniem się przez dorastającą młodzież.

Materiał i metody

Dane zebrano w 2020 r. w trzech populacjach młodzieży w wieku 13–15 lat mieszkającej we Lwowie (N = 1085), w Drohobyczu (N = 499) i na wsiach wokół Drohobycza (N = 454). We Lwowie zastosowano kwestionariusz internetowy, w Drohobyczu i okolicach tradycyjny kwestionariusz papierowy. Kwestionariusz i metodologia zostały zaczerpnięte z polskiego badania znanego jako badanie mokotowskie.

Wyniki

Wyniki wskazują, że młodzież wiejska pije alkohol i upija się znacznie częściej niż młodzież z miast. Wskaźniki używania alkoholu na wsi były dwukrotnie wyższe niż we Lwowie. Około 47% młodzieży piło alkohol w towarzystwie rodziców, przy czym istotnie więcej dziewcząt piło z rodzicami. Analiza regresji wykazała, że czynniki rodzicielskie odgrywają istotną rolę w zachowaniach dotyczących alkoholu u dorastających dzieci. Rodzicielski monitoring i wsparcie okazały się czynnikami ochronnymi, ale tradycja picia z rodzicami okazała się silnym czynnikiem ryzyka upijania się młodzieży. Słabe radzenie sobie z pandemią okazało się czynnikiem ryzyka picia alkoholu przez nastolatków.

Omówienie

Wyniki potwierdzają znaczącą rolę miejsca zamieszkania, czynników rodzicielskich oraz umiejętności radzenia sobie z pandemią w zachowaniach alkoholowych dorastających dzieci. Niektórzy ukraińscy rodzice podzielają kulturę spożywania lekkich napojów alkoholowych ze swoimi dorastającymi dziećmi, chociaż ten zwyczaj może być ryzykowny dla dorastającej młodzieży. Artykuł przedstawia szczegółową dyskusję nad tymi zagadnieniami.

Wnioski

Badania stanowią interesujący wkład w rozwój wiedzy o piciu alkoholu przez nastolatków w Europie Wschodniej. Wyniki wskazują na potrzebę wdrożenia działań profilaktycznych mających na celu wzmocnienie umiejętności rodzicielskich i pomoc w ograniczeniu negatywnych wpływów społecznych. Artykuł zawiera rekomendacje dla praktyki.