Wstęp

Uzależnieniem od jedzenia określa się wzorzec jedzenia wysokokalorycznych pokarmów, który w swoim obrazie i konsekwencjach przypomina uzależnienie od substancji psychoaktywnych. Celem badania była walidacja polskiej adaptacji Yale Food Addiction Scale 2.0 (YFAS 2.0), mierzącej stopień uzależnienia od jedzenia na podstawie 11 kryteriów uzależnień wg DSM-5.

Materiał i metody

Po uzyskaniu równoważnego polskiego tłumaczenia przeprowadzono badania walidacyjne na próbie 431 osób (67,75% kobiet), w wieku od 18 do 60 lat. Trafność teoretyczną oceniono z użyciem CFA (konfirmacyjnej analizy czynnikowej) dla dychotomicznych danych diagnostycznych. Rzetelność oceniono, analizując stałość czasową wyników, spójność wewnętrzną i moc dyskryminacyjną pozycji. Trafność oceniano za pomocą masy ciała, BMI, Skali Zaabsorbowania Jedzeniem (SZJ), Three Factor Eating Questionnaire oraz Self-Control Scale. Analizowano różnice w wybranych wskaźnikach rzetelności zależne od stopni diagnostycznych YFAS 2.0. Porównano nasilenie objawów między osobami uzależnionymi od jedzenia, osobami odchudzającymi się i osobami z próby normatywnej.

Wyniki

CFA wykazała doskonałe dopasowanie wyników badań do modelu teoretycznego YFAS 2.0. Uzyskano dostateczne i wysokie współczynniki miar rzetelności. Stwierdzono pozytywne korelacje YFAS 2.0 z masą ciała, BMI, wynikami SZJ, trudnościami w kontroli jedzenia i jedzeniem o podłożu emocjonalnym, a negatywne ze zdolnością do samokontroli. Wykazano istotne różnice w przyjętych wskaźnikach trafności oraz między porównywanymi grupami zależne od diagnostycznych stopni uzależnienia od jedzenia. Omówienie: Polska adaptacja YFAS 2.0 charakteryzuje się wysoką rzetelnością oraz trafnością.

Wnioski

Wnioski: Polska adaptacja YFAS 2.0 ma bardzo dobre właściwości psychometryczne i może być wykorzystana w badaniach naukowych i w praktyce.