Cel: W Polsce kwestie hospitalizacji pacjentów wbrew ich woli oraz stosowania przymusu bezpośredniego są regulowane przepisami ustawy o ochronie zdrowia psychicznego (UoOZP), jednak nie prowadzono dotychczas regularnych badań, które pozwoliłyby na monitorowanie częstości stosowania środków przymusu bezpośredniego w skali kraju. Celem badania była ocena częstości stosowania przymusu związanego z przyjęciem pacjenta na oddziały stacjonarne szpitala psychiatrycznego oraz stosowania środków przymusu bezpośredniego w Szpitalu Psychiatrycznym we Wrocławiu w latach 2011–2015.

Metody: Wykorzystano kwestionariusze monitorowania UoOZP, dane dotyczące przyjęć oraz podstawowe dane charakteryzujące osoby leczone przymusowo. By ocenić jakość leczenia psychiatrycznego i rehabilitacji psychospołecznej, zastosowano kwestionariusz Międzynarodowej Klasyfikacji Psychiatrycznej Opieki Zdrowotnej.

Wyniki: Odsetek przyjęć bez zgody w latach 2011–2015 wynosił średnio 28,92%. Wskaźniki przyjęć wbrew woli pacjenta dokonanych na podstawie artykułów 23, 24 i 29 UoOZP, a także wskaźnik pacjentów zatrzymanych w szpitalu na podstawie art. 28 UoOZP w badanym okresie były stabilne. Zdecydowana większość przyjęć bez zgody odbywała się na podstawie art. 23. Wskaźnik hospitalizacji wbrew woli w przeliczeniu na 100 000 mieszkańców wynosił średnio 65,14. Przyjęcia bez zgody dotyczyły najczęściej osób z rozpoznaniem F20 (schizofrenia) oraz F31 (zaburzenia afektywne dwubiegunowe). Przymus bezpośredni zastosowano średnio wobec 19,64% hospitalizowanych.

Wnioski: Stosowanie przymusu jest zjawiskiem powszechnie występującym w instytucjach psychiatrycznych w Polsce. Wskaźnik hospi¬ talizacji wbrew woli w przeliczeniu na 100 000 mieszkańców mieścił się w granicach średnich wartości tego wskaźnika osiąganych w innych krajach.