Wstęp

Głównym celem badań była identyfikacja czynników związanych z używaniem przez młodzież substancji psychoaktywnych w okresie pandemii COVID-19.

Materiał i metody

Badaną grupę stanowili uczniowie klas pierwszych szkół ponadpodstawowych z trzech dzielnic Warszawy: Mokotowa, Ursynowa i Wilanowa, w wieku 14–15 lat (N = 794). Dane zbierano za pomocą ankiety internetowej („SurveyMonkey”) w trakcie zdalnych lekcji prowadzonych przez nauczyciela oraz osobę z zespołu badawczego, najczęściej na platformie Zoom. W pracy badane było używanie jakichkolwiek substancji psychoaktywnych w ostatnim roku. Analizowano czynniki jakościowe (płeć, wiek, struktura rodziny, samoocena wyników w nauce, zaangażowanie religijne, uczestniczenie w spotkaniach z rówieśnikami używającymi środków narkotyzujących oraz ocena, czy okres ograniczeń związanych z pandemią był trudny, i ocena radzenia sobie z trudnościami związanymi z pandemią) oraz ilościowe (wsparcie i kontrola ze strony rodziców, więź ze szkołą, impulsywność, poszukiwanie wrażeń oraz stopień niezadowolenia z powodu ograniczeń związanych z pandemią). Do identyfikacji istotnych czynników wykorzystano modele hierarchicznej regresji logistycznej ze statystyką Walda.

Wyniki

Uczestniczenie w spotkaniach z rówieśnikami używającymi środków narkotyzujących okazało się najsilniejszym predyktorem używania substancji. Istotnym czynnikiem chroniącym okazała się kontrola ze strony rodziców. Czynnikiem ryzyka był wiek, a także impulsywność oraz poszukiwanie wrażeń. Używaniu substancji sprzyjało także nasilone niezadowolenie z powodu ograniczeń związanych z pandemią COVID-19.

Omówienie

Dyskutowano znaczenie pandemii dla związków niektórych czynników z używaniem jakichkolwiek substancji.

Wnioski

Profilaktykę używania substancji psychoaktywnych wśród młodzieży należy ukierunkować na edukację rodziców w zakresie odpowiedniej kontroli nastolatków, wzmacnianie odporności uczniów na negatywne wpływy towarzystwa rówieśniczego, a także na pomoc niektórym uczniom w radzeniu sobie z dolegliwościami związanymi z pandemią COVID-19.