Wstęp: W okresie okołooperacyjnym żywienie pozajelitowe wprowadzane jest u osób niedożywionych lub też długotrwale głodzonych. Niedożywienie niesie ze sobą poważne następstwa zdrowotne, prowadzi do pogorszenia wydolności zarówno fizycznej, jak i psychicznej chorego.

Cel pracy: Ocena stanu funkcjonalnego chorych żywionych pozajelitowo w okresie okołooperacyjnym.

Materiał i metody: Badanie przeprowadzono na oddziale klinicznym chirurgii ogólnej. Grupę badaną stanowiło 91 chorych, u których wdrożono żywienie pozajelitowe. Badania przeprowadzono metodą prospektywną z wykorzystaniem technik pomiarów, wywiadu oraz badań antropometrycznych. Oceniano: ryzyko niedożywienia (skala NRS 2002), ryzyko rozwoju odleżyn (skala Norton), poziom lęku i depresji (skala HADS) oraz sprawność funkcjonalną chorego pod kątem codziennych czynności (skala Barthel). Analizowano podstawowe pomiary antropometryczne: BMI, WHR, obwodu ramienia, grubości fałdu skórnego i siły uścisku ręki.

Wyniki: Analiza zmian zachodzących w badaniach antropometrycznych w pomiarach początkowym i końcowym wykazała istotne różnice dla wartości średnich obwodu ramienia, grubości fałdu skórnego oraz wskaźnika masy ciała (p < 0,001). U osób niedożywionych poziom depresji i lęku obniżył się ze średniej 34,1 na 14,5, a w grupie osób głodzonych różnica była nieco mniejsza (z 29,8 na 15,6). Zmiany te są wysoce znamienne (p < 0,001). Wystąpiła też wysoka (p < 0,001), dodatnia zależność między oceną sprawności fizycznej chorego (Skala Barthel) a ryzykiem wystąpienia odleżyn (Skala Norton).

Wnioski: Wskaźniki badań antropometrycznych (obwód ramienia, grubość fałdu skórnego oraz wskaźnik masy ciała) oceniane po zakończeniu żywienia pozajelitowego są znamiennie niższe od wskaźników ocenianych przed jego rozpoczęciem. Poziom depresji i lęku uległ istotnemu obniżeniu po zakończeniu żywienia pozajelitowego w porównaniu z wynikami uzyskanymi przed jego rozpoczęciem. Osoby posiadające wysokie BMI przed rozpoczęciem leczenia, zachowują wysokie BMI po jego zakończeniu, a osoby, u których BMI było niskie, po leczeniu mają nadal niskie BMI. Im mniejsza sprawność fizyczna chorych, tym większe ryzyko wystąpienia odleżyn.