Wstęp

Ćwiczenia fizyczne są bardzo ważnym elementem zdrowia fizycznego i psychicznego. Korzyści płynące z regularnego uprawiania ćwiczeń z umiarkowaną intensywnością zostały udowodnione w przypadku różnych zaburzeń i chorób. W niektórych przypadkach nadmierne ćwiczenia mogą jednak prowadzić do utraty kontroli nad tym zachowaniem i cierpienia z powodu negatywnych konsekwencji. Taki stan określa się mianem uzależnienia od ćwiczeń. Celem pracy była weryfikacja struktury czynnikowej, trafności wewnętrznej, rzetelności i trafności kryterialnej 21-punktowej Skali Uzależnienie od Ćwiczeń (Exercise Dependence Scale-Revised – EDS-R) na próbie rekreacyjnie ćwiczących Polaków wybranej metodą uznaniową.

Materiał i metody

W badaniu 1. i 2. wzięło udział 625 uczestników (52% kobiet) uprawiających ćwiczenia rekreacyjnie z częstotliwością od trzech do pięciu razy w tygodniu. W obu badaniach uczestnicy wypełniali polską wersję EDS-R i odpowiadali na pytania dotyczące demografii oraz częstotliwości i czasu trwania ćwiczeń.

Wyniki

W badaniu 1. przeprowadzono eksploracyjną analizę czynnikową metodą głównych składowych i uzyskano pięcioczynnikową strukturę narzędzia. Spójność wewnętrzna podskal i skali ogólnej była wysoka. W badaniu 2. przeprowa­dzono konfirmacyjną analizę czynnikową, ale ani pięcio- ani siedmioczynnikowe rozwiązanie nie dało możliwego do zaakceptowania dopasowania.

Omówienie

Wyniki badania 1. sugerują, że model pięcioczynnikowy EDS-R jest bardzo dobrze dopasowany do polskich danych. Wyniki badania 2. są niejednoznaczne – żaden z testowanych modeli nie był dobrze dopasowany do danych. Niektóre badania międzynarodowe wykazały brak równoważności skali zarówno pomiędzy narodowościami, jak i osobami w różnym wieku.

Wnioski

Konieczne są dalsze badania w celu zweryfikowania struktury czynnikowej polskiej adaptacji EDS-R, a do czasu jej potwierdzenia należy ostrożnie analizować skalę i wyniki.