eISSN: 1689-3530
ISSN: 0867-4361
Alcoholism and Drug Addiction/Alkoholizm i Narkomania
Bieżący numer Archiwum Artykuły zaakceptowane O czasopiśmie Bazy indeksacyjne Prenumerata Kontakt Zasady publikacji prac
2/2018
vol. 31
 
Poleć ten artykuł:
Udostępnij:
więcej
 
 
streszczenie artykułu:
Artykuł oryginalny

Tożsamość osób uzależnionych od alkoholu

Ewa Wojtynkiewicz

Alcohol Drug Addict 2018; 31 (2): 125-146
Data publikacji online: 2018/12/04
Pełna treść artykułu
Pobierz cytowanie
ENW
EndNote
BIB
JabRef, Mendeley
RIS
Papers, Reference Manager, RefWorks, Zotero
AMA
APA
Chicago
Harvard
MLA
Vancouver
 
Wprowadzenie
Tożsamość uznawana jest za podstawę psychicznego i psychospołecznego funkcjonowania człowieka. Uformowanie spójnej i stabilnej tożsamości traktowane jest jako kluczowe dla zdrowego rozwoju człowieka, natomiast trudności w zakresie jej kształtowania mogą prowadzić do różnych form zaburzeń. Celem badań było sprawdzenie, czy osoby uzależnione od alkoholu różnią się od osób nieuzależnionych w zakresie spójności, stabilności, dostępności, specyficzności, wyodrębniania i wartościowania tożsamości oraz jaką rolę odgrywa tu płeć badanych. Dodatkowo analizowano, czy tożsamość w grupie osób uzależnionych od alkoholu zależy od długości uzależnienia i utrzymywania abstynencji, liczby podejmowanych terapii, poziomu używania alkoholu oraz płci i wieku.

Materiał i metody
Badaniami objęto 221 osób uzależnionych od alkoholu, w tym 166 mężczyzn i 55 kobiet, oraz 121 osób nieuzależnionych, w tym 84 mężczyzn i 37 kobiet. Do badania właściwości struktury tożsamości zastosowano Wielowymiarowy Kwestionariusz Tożsamości A. Pilarskiej; ponadto dla określenia poziomu używania alkoholu wykorzystano test AUDIT.

Wyniki
Analiza wariancji pokazała, że osoby uzależnione od alkoholu uzyskują niższe wyniki niż osoby nieuzależnione w zakresie wszystkich wymiarów tożsamości: dostępności, specyficzności, wyodrębnienia, spójności, stabilności i wartościowania. Analiza regresji liniowej wielorakiej wykazała z kolei, że takie predyktory, jak długość uzależnienia, długość abstynencji, liczba podejmowanych terapii, poziom używania alkoholu oraz płeć i wiek, nie wyjaśniają zmienności w zakresie wyodrębniania i wartościowania tożsamości, natomiast wiążą się wybiórczo i na słabym poziomie z dostępnością, specyficznością, spójnością i stabilnością tożsamości.

Omówienie
Przeprowadzone badania wykazały, że w przypadku osób uzależnionych od alkoholu można wnioskować o zwiększonej tendencji do przejawiania deficytów w zakresie tożsamości, które w wybiórczy sposób wiążą się z uzależnieniem. Biorąc pod uwagę poprzeczny charakter badania, nie sposób jest odpowiedzieć na pytanie – i stanowi to jego ograniczenie – w jakim stopniu uzależnienie od alkoholu wpływa destrukcyjnie na kształt tożsamości, a w jakim to deficyty w zakresie tożsamości przyczyniają się do nasilenia uzależnienia. Niemniej wydaje się, że zagadnienie związku deficytów tożsamościowych z powstawaniem czy utrzymywaniem się uzależnienia może stanowić wartościowy kierunek dalszych badań.

Wnioski
Deficyty w zakresie tożsamości wśród osób uzależnionych od alkoholu wydają się mieć duże znaczenie dla praktyki terapeutycznej. Zarówno w DSM-5, jak i w koncepcji patologicznej organizacji osobowości Kernberga zwraca się uwagę na istotność oceny tożsamości przy diagnozie zaburzeń osobowości. Kieruje to uwagę na zagadnienie prawdopodobnie niedostatecznej diagnostyki zaburzeń osobowości wśród polskich pacjentów uzależnionych od alkoholu, które szeroko współwystępują z uzależnieniem od alkoholu i stanowią ogromne wyzwanie w procesie psychoterapii.



Introduction
Identity is seen as the basis for human mental and psychosocial functioning. The formation of a coherent and stable identity is treated as crucial for a person’s healthy development whereas difficulties in terms of its formation can lead to various forms of disorder. The aim of the research was to verify if alcohol dependent people differ from the non-dependent in terms of identity coherence, stability, accessibility, specificity, separateness and valuation, also taking gender into account. And whether identity in the group of alcohol dependent persons relates to the length of dependence, length of abstinence, number of undertaken therapies, level of alcohol use, gender and age.

Material and methods
The sample consisted of 221 alcohol dependent (including 166 men) and 121 non-dependent persons (including 84 men). In order to examine the features of the identity dimension structure, Pilarska’s Multidimensional Questionnaire of Identity was used. Test AUDIT was used to estimate the level of alcohol use.

Results
The variance analysis proved that the alcohol dependent persons obtain lower scores than the non-dependent in the scope of all identity dimensions including accessibility, specificity, separateness, coherence, stability and valuation. Multiple linear regression analysis showed that predictors such as length of the dependence and of abstinence, number of undertaken therapies, level of alcohol use and gender or age do not explain the changeability connected with separateness and valuating, but relate to accessibility, specificity, coherence and stability of identity only slightly and selectively.

Discussion
The conducted study revealed that in the case of alcohol dependent persons, it is possible to propose an increased tendency to reveal identity deficits linked to dependency in a selective manner. Taking into account the cross-sectional character of the study, it is not possible to state to what extent alcohol has a destructive effect on the formation of identity and to what degree identity deficits contribute to the intensity of dependency. This is a limitation of the presented study. However, it would seem that the issue of the link between identity deficits and the occurrence or persistency of dependency might be a valid direction of further study.

Conclusions
Deficits in the identity of the alcohol dependent persons appear to be very important for therapeutic practice. In DSM-5, as well as in Kernberg’s pathological personality organisation concept, it is stressed that the assessment of identity is significant when personality disorders are diagnosed. Thus, what should be emphasised is the issue of probable insufficient diagnostics of personality disorder among Polish alcohol dependent patients, which are broadly comorbid with alcohol dependence and at the same time constitute an enormous challenge in the psychotherapy process.

słowa kluczowe:

uzależnienie od alkoholu, tożsamość, spójność tożsamości, stabilność tożsamości

referencje:
Jarymowicz M. Psychologia tożsamości. In: Strelau J (ed.). Psychologia. Podręcznik akademicki. Tom 3. Jednostka w społeczeństwie i elementy psychologii stosowanej. Gdańsk: GWP; 2002, p. 107-25.
Kubacka-Jasiecka D, Kuleta M. Wprowadzenie. In: Kubacka-Jasiecka D, Kuleta M (eds.). W kręgu psychologicznej problematyki tożsamości. Kraków: WUJ; 2008, p. 7-13.
Pilarska A. Ja i tożsamość a dobrostan psychiczny. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Społecznych UAM; 2012.
Huflejt-Łukasik M. Ja i procesy samoregulacji: różnice między zdrowiem a zaburzeniami psychicznymi. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar; 2010.
Erikson EH. Dzieciństwo i społeczeństwo. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis; 1997.
Sokolik M. Psychoanaliza i Ja: kliniczna problematyka poczucia tożsamości. Warszawa: Jacek Santorski & CO Agencja Wydawnicza; 2000.
Koski-Jännes A. Social and personal identity projects in the recovery from addictive behaviours. Addict Res Theory 2002; 10(2): 183-202.
Buckingham SA, Frings D, Albery IP. Group membership and social identity in addiction recovery. Psychol Addict Behav 2013; 27(4): 1132-40.
Ratliff J. Community identity in an Alcoholics Anonymous group: discourse contention and integration. Alcohol Treat Q 2003; 21(3): 41-57.
Shinebourne P, Smith JA. Alcohol and the self: an interpretative phenomenological analysis of the experience of addiction and its impact on the sense of self and identity. Addict Res Theory 2009; 17(2): 152-67.
Weegmann M, Piwowoz-Hjort E. ‘Naught but a story’: Narratives of successful AA recovery. Health Sociol Rev 2009; 18: 273-83.
Young LB. Personal construct theory and the transformation of identity in Alcoholics Anonymous. Int J Ment Health Addict 2011; 9: 709-22.
Bishop DI, Weisgram ES, Holleque KM, Lund KE, Wheeler-Anderson JR. Identity development and alcohol consumption: current and retrospective self-reports by college students. J Adolesc 2005; 28: 523-33.
Bishop DI, Macy-Lewis JA, Schnekloth CA, Puswella S, Struessel GL. Ego identity status and reported alcohol consumption: a study of first-year college students. J Adolesc 1997; 20(2): 209-18.
Schwartz SJ, Forthun LF, Ravert RD, Zamboanga BL, Umaña-Taylor AJ, Filton BJ, et al. Identity consolidation and health risk behaviors in college students. Am J Health Behav 2010; 34(2): 214-24.
Bentrim-Tapio EM. Alcohol consumption in undergraduate students: the role of ego-identity status, alcohol expectancies, and drinking refusal self-efficacy. NASPA Journal 2012; 41(4): 728-41.
Hardy SA, Francis SW, Zamboanga BL, Kim SY, Anderson SG, Forthun LF. The roles of identity formation and moral identity in college student mental health, health-risk behaviors, and psychological well-being. J Clin Psychol 2013; 69(4): 364-82.
Corte C, Zucker RA. Self-concept disturbances: Cognitive vulnerability for early drinking and early drunkenness in adolescents at high risk for alcohol problems. Addict Behav 2008; 33: 1282-90.
Flores PJ. Addiction as an attachment disorder. Lanham: Jason Aronson Books; 2004.
Krystal H. Self- and Object-Representation in alcoholism and other drug-dependence: implications for therapy. In: Blaine JD, Julius DA (eds.). Psychodynamics of drug dependence. NIDA Research Monograph 12. Washington: Superintendent of Documents, U.S. Government Printing Office; 1977, p. 88-100.
Levin JD. Treatment of alcoholism and other addictions. A self-psychology approach. Northvale/New Jersey/London: Jason Aronson Inc; 1997.
Khantzian EJ. Treating addiction as a human process. Lanham: Jason Aronson Books; 2007.
Höfler DZ, Kooyman M. Attachment transition, addiction and therapeutic bonding – an integrative approach. J Subst Abuse Treat 1996; 13(6): 511-9.
Kohut H. Preface. In: Blaine JD, Julius DA (eds.). Psychodynamics of drug dependence. NIDA Research Monograph 12. Washington: Superintendent of Documents, U.S. Government Printing Office; 1977, p. vii−ix.
Morgenstern J, Leeds J. Contemporary psychoanalytic theories of substance abuse: a disorder in search of a paradigm. Psychotherapy 1993; 30(2): 194-206.
Read A. Psychotherapy with addicted people. In: Weegmann M, Cohen R (eds.). The psychodynamics of addiction. London and Philadelphia: Whurr Publishers; 2006, p. 85-98.
Holmes J. Attachment theory and psychoanalysis: a rapprochement. Br J Psychother 2000; 17(2): 157-72.
Kueppenbender K, Herman J, Khantzian E, Albanese M. “Narcotics helped, I thought.” Recurrent traumatization and recovery from drug dependence. Harv Rev Psychiatry 2008; 16: 308-17.
Khantzian EJ, Albanese MJ. Understanding addiction as self-medication. Finding hope behind the pain. Lanham: Rowman & Littlefield Publishers; 2008.
Khantzian EJ. Reflections on treating addictive disorders: a psychodynamic perspective. Am J Addict 2012; 21: 274-9.
Weegmann M, Khantzian EJ. Envelopments: immersion in and emergence from drug misuse. Am J Psychother 2011; 65(2): 163-77.
Padykula NL, Conklin P. The self-regulation model of attachment trauma and addiction. Clin Soc Work J 2010; 38(4): 351-60.
Caligor E, Clarkin JF. Model osobowości i patologii osobowości oparty na teorii relacji z obiektem. In: Clarkin JF, Fonagy P, Gabbard GO (eds.). Psychoterapia psychodynamiczna zaburzeń osobowości. Podręcznik kliniczny. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego; 2013, p. 23-60.
Caligor E, Kernberg OF, Clarkin JF. Handbook of dynamic psychotherapy for higher level personality pathology. Washington DC: American Psychiatric Press; 2007.
Mellos E, Liappas I, Paparrigopoulos T. Comorbidity of personality disorders with alcohol abuse. In Vivo 2010; 24: 761-70.
Maclean JC, French MT. Personality disorders, alcohol use, and alcohol misuse. Soc Sci Med 2014; 120: 286-300.
Pilarska A, Suchańska A. Identity Processes and Identity Senses: Does Self-Complexity Matter? In: Adamczyk K, Wysota M (eds.). Functioning of young adults in a changing world. Kraków: Wydawnictwo Libron; 2014, p. 35-49.
Fudała J. Rozpoznawanie osób pijących alkohol w sposób ryzykowny i szkodliwy. In: Bętkowska-Korpała B (ed.). Uzależnienia w praktyce klinicznej. Zagadnienia diagnostyczne. Warszawa: PARPA; 2009, p. 37-58.
Mellibruda J. Psycho-bio-społeczna koncepcja uzależnienia od alkoholu. Alkohol Narkom 1997; 28: 277-306.
Izdebski P. Dynamika zmian osobowości pacjentów uzależnionych od alkoholu w trakcie oddziaływań leczniczych. Psychiatr Pol 1985; 19(3): 212-8.
Laghi F, Baiocco R, Lonigro A, Baumgartner E. Exploring the relationship between identity status development and alcohol consumption among Italian adolescents. J Psychol 2013; 147(3): 277-92.
Anderson TK, Mott JA. Drug-related identity change: theoretical development and empirical assessment. J Drug Issues 1998; 28(2): 299-328.
Wurmser L. Mr. Pecksniff’s horse? (Psychodynamics in compulsive drug use). In: Blaine JD, Julius DA (eds.). Psychodynamics of drug dependence. NIDA Research Monograph 12 Washington: Superintendent of Documents, U.S. Government Printing Office; 1977, p. 36-72.
Chodkiewicz J. Terapia osób uzależnionych od alkoholu: lęk i depresja a zasoby osobiste. Alkohol Narkom 2010; 23(3): 201-16.
Greeley J, Oei T. Alkohol a redukcja napięcia. In: Leonard KE, Blane HT (eds.). Picie i alkoholizm w świetle teorii psychologicznych. Warszawa: PARPA; 2003, p. 27-76.
Januszko P, Kopera M, Żuk-Januszko D, Radziwoń-Zaleska M, Wojnar M. Aleksytymia a problemy związane z używaniem alkoholu. Alkohol Narkom 2009; 22(4): 399-413.
Juen F, Arnold L, Meissner D, Nolte T, Buchheim A. Attachment disorganization in different clinical groups: what underpins unresolved attachment? Psihologija 2013; 46(2): 127-41.
Chodkiewicz J. Odbić się od dna? Rola jakości życia w przebiegu i efektach terapii osób uzależnionych od alkoholu. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego; 2012.
Zikos E, Gill KJ, Charney DA. Personality disorders among alcoholic outpatients: prevalence and course in treatment. Can J Psychiatry 2010; 55(2): 65-73.
Clarkin JF, Fonagy P, Gabbard GO (eds.). Psychoterapia psychodynamiczna zaburzeń osobowości. Podręcznik kliniczny. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego; 2013.
Gabbard GO. Psychiatria psychodynamiczna w praktyce klinicznej. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego; 2009.
Nielsen P, Røjskjær S, Hesse M. Personality-Guided Treatment for Alcohol Dependence: A Quasi-Randomized Experiment. Am J Addict 2007; 16: 357-64.
Verheul R, van den Brink W, Hartgers C. Personality disorders predict relapse in alcoholic patients. Addict Behav 1998; 23(6): 869-82.
Gąsior K. Typy alkoholizmu kobiet. Badania, interpretacja psychologiczna, psychoterapia. Kielce: Kaligraf; 2006.
POLECAMY
© 2018 Termedia Sp. z o.o. All rights reserved.
Developed by Bentus.
PayU - płatności internetowe