Streszczenie
3/2017
vol. 26
Artykuł przeglądowy
Uwrażliwienie na nagrody, skłonność do ryzyka i zachowania adaptacyjne adolescentów - perspektywy rozwoju modeli dualnych
Adv Psychiatry Neurol 2017; 26 (3): 140-145
Data publikacji online: 2017/09/30
Cel: Zgodnie z aktualnym stanem wiedzy w badaniach neurorozwojowych (developmental neuroscience) adolescencja jest okresem szczególnego uwrażliwienia na nagrody, co może skutkować m.in. skłonnością do podejmowania ryzyka. Artykuł koncentruje się na różnych konsekwencjach uwrażliwienia na nagrody i wskazuje możliwe kierunki przyszłych badań. W kolejnych częściach ukazano, jak obecność nagród może oddziaływać na zachowanie adolescentów zależnie od właściwości wykonywanego zadania i kontekstu społecznego.
Poglądy: Wiele badań nad specyfiką zachowania adolescentów, podejmowanych w kontekście dominujących obecnie modeli dualnych (dual systems models), koncentruje się na negatywnych skutkach zdrowotnych i społecznych zwiększonego uwrażliwienia na nagrody. Badania opisane w tym artykule ukazują tymczasem szereg uwarunkowań sytuacyjnych, w których obecność nagród nie sprzyja podejmowaniu ryzyka, lecz zachowaniom bezpiecznym i prospołecznym, a także większej wydolności poznawczej. Szczególnie interesujące wydają się wyniki wskazujące, że różnice indywidualne w aktywności układu nagrody podczas wykonywania zadań skłaniających do ryzyka i działań prospołecznych w laboratorium pozwalają przewidywać występowanie zachowań ryzykownych (np. używki, wagarowanie) i objawów depresyjnych rok po badaniu.
Wnioski: Badania nad konsekwencjami uwrażliwienia na nagrody w różnych zadaniach i kontekstach społecznych pozwalają rzucić więcej światła na uwarunkowania zachowań adolescentów i przyczyniają się do rozwoju modeli dualnych.
Poglądy: Wiele badań nad specyfiką zachowania adolescentów, podejmowanych w kontekście dominujących obecnie modeli dualnych (dual systems models), koncentruje się na negatywnych skutkach zdrowotnych i społecznych zwiększonego uwrażliwienia na nagrody. Badania opisane w tym artykule ukazują tymczasem szereg uwarunkowań sytuacyjnych, w których obecność nagród nie sprzyja podejmowaniu ryzyka, lecz zachowaniom bezpiecznym i prospołecznym, a także większej wydolności poznawczej. Szczególnie interesujące wydają się wyniki wskazujące, że różnice indywidualne w aktywności układu nagrody podczas wykonywania zadań skłaniających do ryzyka i działań prospołecznych w laboratorium pozwalają przewidywać występowanie zachowań ryzykownych (np. używki, wagarowanie) i objawów depresyjnych rok po badaniu.
Wnioski: Badania nad konsekwencjami uwrażliwienia na nagrody w różnych zadaniach i kontekstach społecznych pozwalają rzucić więcej światła na uwarunkowania zachowań adolescentów i przyczyniają się do rozwoju modeli dualnych.
Słowa kluczowe
adolescencja, skłonność do ryzyka, uwrażliwienie na nagrody, zachowania adaptacyjne, modele dualne
Dostępne w
Zintergrowane z