Wprowadzenie

Postawy rodzicielskie w rodzinach dysfunkcyjnych, zwłaszcza w rodzinie z problemem alkoholowym, odgrywają ważną rolę w kształtowaniu dezadaptacyjnych wzorców zachowań u dzieci. Wielokrotnie odnoszono się do wpływu ojca uzależnionego od alkoholu na rodzinę, jednak przekazywanie dzieciom postaw współuzależnionych matek wydaje się obszarem mało zbadanym. Podstawą do analizy tej problematyki była teoria przywiązania Johna Bowlby’ego, podkreślająca wyjątkową rolę matki w wychowaniu dziecka i tworzeniu wzorców przywiązania w dzieciństwie.

Materiał i metody

W celu zbadania wpływu współuzależnienia matki na relacje romantyczne córek w dorosłości przeprowadzono badanie przy użyciu Skali Doświadczeń w Bliskich Relacjach (ECR-R) i Kwestionariusza Retrospektywnej Oceny Postaw Rodziców (KPR-Roc) oraz wywiadu pogłębionego. Trzydzieści kobiet z syndromem dorosłych dzieci alkoholików (DDA), poddanych aktualnie terapii, zbadano za pomocą metod ilościowych i jakościowych.

Wyniki

W toku analizy uzyskano następujące zależności: 1) kobiety z syndromem DDA cechowały głównie pozabezpieczne wzorce przywiązania, w tym wzorzec lękowo-unikający, 2) wystąpiła korelacja pomiędzy wysokim poziomem niepokoju przywiązaniowego oraz postawą rodzicielską nadmierne ochranianie, 3) postawy współuzależnionych matek wobec córek charakteryzowało przeważnie zdystansowanie i odrzucenie, zwłaszcza w okresie dorastania, 4) związki romantyczne kobiet z syndromem DDA były nacechowane przemocą i poczuciem osamotnienia oraz w małym stopniu satysfakcjonujące.

Omówienie

Badania wykazały, że zjawisko współuzależnienia matki ma zasadniczy wpływ na jakość dorosłego życia ich córek. Postawy nadopiekuńcze, zdystansowane i odrzucające matek przyczyniły się do rozwinięcia następujących zachowań przez córki: pozabezpiecznych wzorców przywiązania i syndromu DDA. Wszystkie te symptomy powodowały trudności w nawiązywaniu satysfakcjonujących więzi romantycznych w dorosłości.

Wnioski

Międzypokoleniowy przekaz wzorców zachowania od współuzależnionych matek do córek prowadził do dezadaptacyjnych zachowań córek w dorosłości oraz w poważnym stopniu obniżał poziom ich zadowolenia z życia.