Celowana terapia przeciwgrzybicza w nieswoistych zapaleniach jelit
Rola zaburzeń mikrobioty jelitowej w patogenezie nieswoistych zapaleń jelit (IBD) staje się powszechnie uznanym czynnikiem ryzyka, jednak dotychczasowe analizy tego zjawiska koncentrowały się niemal wyłącznie na bakteriach, pomijając komponent grzybiczy (mycobiota).
Tymczasem u części chorych obserwuje się istotną dysbiozę grzybiczą, której klinicznym odzwierciedleniem bywa m.in. obecność pleśniawek w jamie ustnej. Zjawisko jednoczesnej kolonizacji jamy ustnej oraz przewodu pokarmowego przez identyczne szczepy Candida albicans posłużyło badaczom za punkt wyjścia do oceny celowanej eradykacji grzybów u pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego oraz chorobą Leśniowskiego-Crohna.
W badaniu porównano dwie strategie farmakologiczne u 53 chorych z łagodnym lub umiarkowanym zaostrzeniem IBD – miejscowe leczenie jamy ustnej zawiesiną nystatyny (schemat ORNT; n = 18) oraz terapię doustnym flukonazolem obejmującą cały przewód pokarmowy (schemat GIFT; n = 35).
Uzyskane wyniki wykazały znaczące różnice między obiema grupami - miejscowo działająca nystatyna nie zmniejszała obecności drożdżaków w jelicie. Z kolei doustny flukonazol skutecznie redukował obciążenie przewodu pokarmowego przez Candida albicans, inicjując głęboką i korzystną przebudowę całego ekosystemu jelitowego. Eliminacja patogennego przerostu grzybiczego doprowadziła do istotnego wzrostu różnorodności bakteryjnej, namnożenia taksonów odpowiedzialnych za syntezę krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (SCFA) oraz przywrócenia fizjologicznego profilu przeciwzapalnych metabolitów drobnoustrojowych.
Wpływ na mikrobiom przełożył się bezpośrednio na korzyści kliniczne w trakcie 8-tygodniowej obserwacji. U pacjentów poddanych terapii flukonazolem odnotowano wyraźny spadek wskaźników aktywności choroby oraz istotne obniżenie ryzyka zaostrzenia procesu zapalnego.
Doniesienie to dostarcza dowodów na to, że fenotypowe cechy dysbiozy grzybiczej (takie jak nawracające pleśniawki) mogą służyć jako istotne kryterium oceny pacjentów z IBD. Zastosowanie krótkiego, celowanego leczenia przeciwgrzybiczego może stanowić wartościową formę terapii wspomagającej, ułatwiającej opanowanie stanu zapalnego i odbudowę bariery mikrobiologicznej jelit.
