Maślan kluczem do skuteczności szczepionek śluzówkowych
Nowe badanie precyzyjnie identyfikuje zależności pomiędzy mikrobiotą jelitową a grudkowymi limfocytami T pomocniczymi (Tfh), wskazując na konkretne metabolity bakteryjne jako kluczowe modulatory funkcji immunologicznej jelit.
Mikrobiota jelitowa pełni fundamentalną rolę w kształtowaniu odporności śluzówkowej, a wydzielnicza immunoglobulina A (IgA) stanowi pierwszą linię obrony przed patogenami w świetle jelit. Choć wiadomo, że produkcja tych przeciwciał zależy od wyspecjalizowanych, grudkowych limfocytów T pomocniczych (Tfh), mechanizmy, za pomocą których flora bakteryjna może sterować ich aktywnością, pozostawały dotąd niejasne. Nowe badanie zidentyfikowało te zależności.
Naukowcy wykazali, że komórki Tfh zlokalizowane w kępkach Peyera (PP-Tfh) charakteryzują się unikalnym profilem, tj. znacznie wyższą zdolnością do stymulacji produkcji IgA w porównaniu z ich odpowiednikami ze śledziony. Kluczowymi regulatorami tych reakcji okazały się bakterie z rodzin Lachnospiraceae i Ruminococcaceae. Drobnoustroje te produkują maślan – krótkołańcuchowy kwas tłuszczowy, który działa jak molekularny przełącznik. Mechanizm ten opiera się na sygnalizacji przez receptor GPR43; udowodniono, że brak tego receptora na powierzchni limfocytów Tfh całkowicie znosił proodpornościowe działanie maślanu.
W modelach zwierzęcych suplementacja tributyryną (prekursorem maślanu) zadziałała jak silny wzmacniacz odpowiedzi poszczepiennej. U myszy poddanych immunizacji preparatami szczepionek śluzówkowych, a następnie zainfekowanych Salmonella Typhimurium, podaż tego metabolitu skutkowała istotną redukcją miana bakterii w tkankach (bacterial burden). Obserwowano ponadto wyraźne ograniczenie uszkodzeń struktury jelit, a ochrona ta wynikała bezpośrednio ze zwiększonej produkcji specyficznych przeciwciał IgA.
Springer Nature
