Prawie 17 tys. wcześniaków w 2025 r. Neonatolodzy ratują życie i ograniczają powikłania
123RF
Wypis ze szpitala to dopiero początek wielospecjalistycznej drogi do rozwoju wcześniaków – powiedziała neonatolog Monika Kozłowska-Kubarska. Przywołała przykład chłopca urodzonego trzy miesiące przed terminem, który uniknął najcięższych powikłań wcześniactwa.
O dalszej opiece nad wcześniakami rozmawiano 15 listopada podczas spotkania dzieci, ich rodzin i personelu medycznego w Chrustach (woj. świętokrzyskie). Zorganizowało je Świętokrzyskie Centrum Matki i Noworodka w Kielcach z okazji Światowego Dnia Wcześniaka. W tym roku z tej okazji Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) kładzie nacisk na monitorowanie zdrowia i rozwoju dzieci po wypisie oraz na wsparcie ich rodzin. Światowy Dzień Wcześniaka obchodzony był do niedawna 17 listopada, od 2026 r. obchody odbywają się 15 listopada.
W Polsce w 2025 r. przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży urodziło się 15 694 dzieci. Stanowiły one 6,6 proc. wszystkich urodzeń żywych – wynika z opracowania Fundacji Wcześniak Rodzice–Rodzicom na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego.
Cele współczesnej neonatologii
Monika Kozłowska-Kubarska, kierująca Uniwersytecką Kliniką Neonatologii kieleckiego centrum, podkreśliła, że celem leczenia jest zarówno ratowanie życia dziecka, jak i ograniczanie powikłań, które mogą wpływać na jego dalszy rozwój.
– Współczesna neonatologia nie polega jedynie na walce o przeżycie pacjenta, ale na doprowadzeniu go do stanu, w którym będzie mógł funkcjonować jak zdrowe dziecko – podkreśliła specjalistka, dodając, że wypis ze szpitala to dopiero początek wielospecjalistycznej drogi do rozwoju wcześniaków.
Szczególnej opieki wymagają dzieci urodzone przed ukończeniem 28. tygodnia ciąży. Wśród powikłań, na które są narażone, lekarka wymieniła martwicze zapalenie jelit, retinopatię wcześniaków i dysplazję oskrzelowo-płucną.
Po opuszczeniu kieleckiego szpitala dzieci mogą korzystać z opieki w poradni patologii noworodka. Jak wyjaśniła ekspertka, pracują tam neonatolog, fizjoterapeuta i neurologopeda. W zależności od potrzeb rodzice otrzymują przy wypisie skierowania do innych poradni. Monika Kozłowska-Kubarska za szczególnie ważne uznała opiekę neurologiczną i fizjoterapię, które wspierają dalszy rozwój dziecka.
Przygotowanie rodziców do narodzin wcześniaka
Przy zagrożeniu przedwczesnym porodem kielecki ośrodek organizuje konsultacje z udziałem neonatologów, ginekologów i psychologa. Ich zadaniem jest przygotowanie przyszłej matki na pierwsze dni po porodzie i wyjaśnienie, jak będzie wyglądała opieka nad dzieckiem. Po porodzie rodzice są na bieżąco informowani o jego stanie i mogą korzystać ze wsparcia szpitalnego psychologa.
Lekarka zwróciła uwagę, że matki często obwiniają się za przedwczesny poród. Jak wyjaśniła, może on mieć wiele przyczyn, a wśród okoliczności zwiększających ryzyko wymieniła m.in. nadciśnienie w ciąży czy zakażenia. Podkreśliła, że rozmowa o tych okolicznościach jest częścią wsparcia udzielanego rodzinie.
Doświadczenia rodziców wcześniaków
O doświadczeniach rodziny po przedwczesnym porodzie opowiedział Szymon Rej ze Złotej Wody w gminie Łagów, ojciec trojaczków urodzonych w czerwcu w 32. tygodniu ciąży. Dzieci spędziły pięć tygodni na oddziale intensywnej terapii.
– Pierwsze tygodnie na OIOM-ie były bardzo trudne, ponieważ nie wiedzieliśmy, co nas czeka – powiedział.
Jak relacjonował, po powrocie dzieci do domu dużym wyzwaniem było zorganizowanie codziennej opieki.
Pomogło wprowadzenie stałego planu dnia obejmującego m.in. karmienie i drzemki. Wraz z prawidłowym rozwojem trojaczków stopniowo zmniejsza się liczba koniecznych wizyt kontrolnych w poradniach szpitalnych.
Według szacunków WHO, UNICEF i London School of Hygiene & Tropical Medicine w 2020 r. na świecie przedwcześnie urodziło się 13,4 mln dzieci, czyli około jednego na dziesięć.
Przeczytaj także: „Krople do oczu mogą ratować wzrok wcześniaków”.

