RPP nie odpuszcza – koleje kary finansowe dla receptomatów

Rzecznik Praw Pacjenta nałożył sankcje na kolejne podmioty lecznicze, które nie dostowały się do wymogów prawnych dotycząch receptomatów. W 2025 roku RPP wydał 27 takich decyzji. 

Rzecznik Praw Pacjenta od dłuższego czasu zwraca uwagę na zagrożenia wynikające z niekontrolowanej preskrypcji leków dostępnych na receptę. Szczególne wątpliwości budzą, tzw. receptomaty, czyli podmioty oferujące szybkie, odpłatne konsultacje lekarskie online, często zakończone wystawieniem recepty wyłącznie na podstawie ankiety wypełnianej przez pacjenta.

Jak podkreśla RPP, tego typu praktyki mogą prowadzić do nadużyć i realnie zagrażać zdrowiu pacjentów, zwłaszcza w przypadku silnie działających leków.

RPP przypomina, że od 7 listopada 2024 r. nastąpiła zmiana rozporządzenia ministra zdrowia w sprawie środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów kategorii 1 i preparatów zawierających te środki lub substancje w zakresie wystawiania recept na niektóre produkty lecznicze, w tym na fentanyl czy medyczną marihuanę. Wprowadzono katalog środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów kategorii 1, których przepisanie na recepcie jest możliwe po osobistym zbadaniu pacjenta. Katalog ten obejmuje:

• fentanyl,
• morfinę,
• oksykodon,
• konopi ziele innych niż włókniste oraz wyciągi, nalewki farmaceutyczne, a także wszystkie inne wyciągi z konopi innych niż włókniste,
• żywicę konopi.

To oznacza, że od 7 listopada 2024 r. obowiązują nowe regulacje wymagające osobistego zbadania pacjenta przed przepisaniem podanych wyżej substancji. Nie jest zatem możliwe przepisanie recepty na te preparaty w drodze teleporady. Wyjątkiem są przypadki kontynuacji leczenia określonym preparatem, kiedy osobą wystawiającą receptę jest lekarz udzielający świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (z wyłączeniem nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej).

Rzecznik Praw Pacjenta informuje, że w ubiegłym roku wydał 27 decyzji uznających stosowanie praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów w zakresie podmiotów leczniczych, które nie dostosowały się do wyżej wskazanych wymogów prawa w zakresie funkcjonowania receptomatów. 

W ostatnim czasie RPP nałożył także kolejne 4 kary pieniężne na podmioty, które nie dostosowały się do decyzji do nowych regulacji, stwarzając niebezpieczne warunki udzielania świadczeń zdrowotnych dla swoich pacjentów. Łączna suma nałożonych grzywien wyniosła prawie pół miliona złotych.

– Bezpieczeństwo pacjenta musi być priorytetem dla placówek, które wystawiają recepty na leki za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności. Niedopuszczalne są sytuacje, w których leki przepisywane są bez zbadania pacjenta, wyłącznie na podstawie wypełnionej przez pacjenta ankiety na stronie internetowej placówki – mówi Bartłomiej Chmielowiec, Rzecznik Praw Pacjenta.

Przeczytaj także: „Receptomaty do szerszego uregulowania?”