Dolegliwości dłoni w chorobie zwyrodnieniowej stawów a ryzyko złamań po menopauzie
U kobiet po menopauzie cierpiących na wyniszczającą chorobę zwyrodnieniową stawów rąk (ChZS) ryzyko wystąpienia złamań osteoporotycznych było prawie dwukrotnie wyższe niż u kobiet bez ChZS. Zwiększonego ryzyka nie można tłumaczyć standardowymi zmianami gęstości mineralnej kości (BMD).
Naukowcy wykorzystali dane z prospektywnego badania kohortowego (QUALYOR), aby ocenić, czy wyniszczająca choroba zwyrodnieniowa stawów dłoni wiąże się z utratą tkanki kostnej i złamaniami osteoporotycznymi u kobiet po menopauzie.
W badaniu wzięło udział 1180 francuskich kobiet po menopauzie cierpiących na osteopenię (średni wiek 71,7 roku). Panie zostały włączone do badania w latach 2010–2013. Podczas wizyty kontrolnej po 6 latach stwierdzono u nich chorobę zwyrodnieniową rąk.
Kobiety do badania zrekrutowano na podstawie stanu choroby zwyrodnieniowej stawów, wykorzystując do tego zdjęcia rentgenowskie rąk i kwestionariusz objawowy. U 30,8 proc. badanych kobiet nie stwierdzono choroby zwyrodnieniowej stawów rąk, u 28,4 proc. choroba zwyrodnieniowa stawów rąk widoczna na zdjęciach rentgenowskich nie dawała objawów, u 28,8 proc. występowała objawowa choroba zwyrodnieniowa stawów rąk bez nadżerek, a u 11,9 proc. – nadżerkowa choroba zwyrodnieniowa stawów rąk (agresywny podtyp choroby zwyrodnieniowej (artrozy), w którym oprócz niszczenia chrząstki i tworzenia osteofitów dochodzi do stanów zapalnych i ubytków kostnych (nadżerek) w stawach międzypaliczkowych – red.).
Gęstość mineralną kości (Bone Mineral Density, BMD) w odcinku lędźwiowym kręgosłupa, szyjce kości udowej i całym biodrze mierzono metodą DEXA, a złamania osteoporotyczne potwierdzono badaniem lekarskim. Kobiety były monitorowane średnio przez 4,6 roku po ocenie choroby zwyrodnieniowej ręki.
WNIOSKI:
Z badań wynika, że w okresie obserwacji u 131 kobiet (11,1 proc.) wystąpiło 166 nowych złamań osteoporotycznych. U kobiet z wyniszczającą chorobą zwyrodnieniową rąk stwierdzono wyższy wskaźnik złamań w przeliczeniu na wiek niż u kobiet bez choroby zwyrodnieniowej rąk (odpowiednio 58,5 i 30,3 na 1000 pacjentolat; P < 0,05).
Choroba zwyrodnieniowa stawów dłoni o charakterze wyniszczającym wiązała się z 1,9-krotnie wyższym ryzykiem wystąpienia złamań osteoporotycznych niż brak choroby zwyrodnieniowej stawów dłoni po uwzględnieniu czynników kluczowych (P = 0,031). Związek ten utrzymywał się po uwzględnieniu zmian BMD stawu biodrowego na początku badania i w ujęciu długoterminowym.
BMD w odcinku lędźwiowym kręgosłupa znacznie wzrosło u kobiet z erozją kości ręki, podczas gdy zmniejszyło się u kobiet bez choroby zwyrodnieniowej ręki. BMD w szyjce kości udowej i całym stawie biodrowym zmniejszyło się z czasem we wszystkich grupach, bez istotnych różnic w zależności od stanu choroby zwyrodnieniowej ręki.
Konieczne dalsze prace
Z przeprowadzonych badań wynika, że wyniszczająca choroba zwyrodnieniowa stawów rąk jest niezależnym czynnikiem wpływającym na ryzyko złamań, co podkreśla wagę uwzględnienia jej w modelach predykcyjnych. Dla lepszego zrozumienia zależności konieczne są dalsze badania nad molekularnymi i fizjologicznymi czynnikami warunkującymi to powiązanie.
Przeczytaj także: „Zmierz się z osteoporozą”.
