Wstęp:

Celem pracy była ocena poziomu zmian w podejściu do życia, które mogły wynikać z doświadczeń pandemii COVID-19. W świetle najlepszej wiedzy w Polsce nie ma badań prowadzonych na dużych próbach populacyjnych dotyczących związku między obciążeniami wynikającymi z pandemii a pozytywnymi zmianami świadczącymi o wzroście potraumatycznym (post-traumatic growth – PTG).

Materiał i metody:

W badaniu przekrojowym przeprowadzonym online w marcu 2022 r. wzięło udział 2050 dorosłych mieszkańców Polski (średni wiek 48,8 ±16,7 roku). Jako miarę PTG zastosowano autorski kwestionariusz zawierający 6 pytań na temat zmian w percepcji siebie i własnego zdrowia, relacjach interpersonalnych i filozofii życia (α Cronbacha 0,848). Zbadano zmiany sumarycznego indeksu (zakres 0–24) w zależności od dwudziestu czynników w pięciu blokach tematycznych, a za miarę efektu przyjęto współczynnik d Cohena.

Wyniki:

Ogólny indeks zmiany podejścia do życia wynosił 17,34 ±4,50. Płeć żeńska i starszy wiek wiązały się z częstszym występowaniem PTG (odpowiednio d = 0,254 i d = 0,364). Zwrócono uwagę na wysoki poziom PTG wśród respondentów, którzy: izolowali się od bliskich, aby ich nie narażać (18,84 ±3,79, d = 0,664), byli osobami wierzącymi i praktykującymi (18,22 ±4,25, d = 0,584), często odczuwali lęk (18,45 ±4,10, d = 0,562) oraz zgłaszali jako skutek pandemii brak bliskości z drugą osobą (18,58 ±4,22, d = 0,517).

Wnioski:

Pandemia COVID-19 niosła ze sobą zagrożenia i traumy, jednak nie należy pomijać możliwości PTG i korzystnych zmian, które nastąpiły po zetknięciu z sytuacją kryzysową.