Narodowy Program Zdrowia – plan na dekadę

Z uwagi, że poprzedni program kończy się wraz z końcem 2026 roku, resort zdrowia przygotowuje nowy dokument na 10 lat, zamiast standardowego minimum 5 lat, co wynika z długofalowej specyfiki zdrowia publicznego oraz konieczności podejmowania konsekwentnych i niezakłócanych działań. 

Cele i wyzwania Narodowego Programu Zdrowia

Główny filar nowego programu skupia się na walce z uzależnieniami i złymi nawykami, co ma zmniejszyć zagrożenie rozwojem chorobów przewlekłych (układu krążenia, nowotworów, cukrzycy, schorzeń układu oddechowego).

Program obejmuje m.in. następujące działania: 

• ograniczenie palenia tytoniu i e-papierosów,
• zmniejszenie spożycia alkoholu,
• walka z narkotykami, dopalaczami i nowymi substancjami psychoaktywnymi,
• przeciwdziałanie nowym uzależnieniom (od hazardu czy technologii/internetu),
• profilaktyka i edukacja społecznej,
• poprawienie sposobu odżywiania i walka z wadliwą dietą oraz otyłością.

Najważniejsze proponowane w dokumencie rozwiązania problemów zdrowotnych Polaków obejmują m.in. aktualizację zapisów Programu oraz listy podmiotów odpowiedzialnych za realizację zadań oraz ich uproszczenie i uporządkowanie. Program ponadto przewiduje się dostosowanie działań do nowych wyzwań zdrowotnych, takich jak zmiany klimatu i choroby zakaźne.

Rozszerzony ma zostać także katalog planowanych w NPZ działań oraz precyzyjne wskazane oczekiwane efekty. Realizację programu mają monitorować nowo wprowadzone wskaźniki.

Zdrowie Polaków pod lupą resortu

Z danych Ministerstwa Zdrowia wynika, że w Polsce stopniowo poprawia się stan zdrowia społeczeństwa, ale nadal średnia długość życia w naszym kraju (78,7) jest krótsza niż średnia unijna (81,7). Ponadto w naszym kraju występuje wysoki poziom przedwczesnych i możliwych do uniknięcia zgonów. „W 2021 r. wskaźnik zgonów możliwych do uniknięcia dla osób poniżej 75. roku życia wynosił w Rzeczypospolitej Polskiej 290 zgonów na 100 tys. mieszkańców, co znacznie przekracza średnią unijną (180–190/100 tys.)” – napisano w dokumencie.

Narodowy Program Zdrowia ma na celu wydłużenie życia w zdrowiu oraz zmniejszenie nierówności zdrowotnych w społeczeństwie. Realizacja tego celu opiera się na czterech obszarach: zdrowe wybory, zdrowe środowiska, zdrowie psychiczne i zadania wspierające. Realizowane będą poprzez działania edukacyjne, profilaktyczne, regulacyjne i organizacyjne finansowane ze środków budżetu państwa, państwowych funduszy celowych oraz środków własnych instytucji realizujących program.

Część dot. zdrowych wyborów obejmuje promowanie zdrowego stylu życia i ograniczanie problemów związanych z używaniem tytoniu, alkoholu, narkotyków i nowych substancji psychoaktywnych, uzależnieniami behawioralnymi, niewłaściwym odżywianiem, brakiem aktywności fizycznej oraz zakażeniami przenoszonymi drogą płciową.

Kolejny obszar – zdrowe środowiska – dotyczy tworzenia bezpiecznych i zdrowych warunków życia, nauki i pracy, ograniczanie wpływu czynników środowiskowych i zmian klimatu na zdrowie, zapobieganie chorobom zawodowym oraz przeciwdziałanie lekooporności.

Przeczytaj także: „Ponad 274 mld zł na zdrowie i wzrost opłaty cukrowej”.