Wprowadzenie

Leczenie onkologiczne może przejściowo lub trwale zakłócić funkcjonowanie nadnerczy. Celem badania była ocena funkcji nadnerczy u dzieci po leczeniu onkologicznym.

Materiał i metody

Do badania zrekrutowano sześćdziesięciu pacjentów w wieku 1,2–14,9 roku, średnio 8,3 ±3,5 ze zdiagnozowanymi nowotworami i 45 zdrowych dzieci jako grupa kontrolna. Pacjentów oceniano 0–8 lat, średnio 2,4 ±2,0 lat po leczeniu onkologicznym. U wszystkich uczestników badania pobrano na czczo próbki krwi dla oceny: glukozy, sodu, potasu, kortyzolu, aldosteronu, aktywności reninowej osocza, siarczanu dehydroepiandrostendionu (DHEA-S), hormonu adrenokortykotropowego (ACTH) i przeciwciał przeciwko korze nadnerczy. Ponadto oceniono wydalanie kortyzolu w 24-godzinnej zbiórce moczu (UFC). U pacjentów z neuroblastomą i nefroblastomą przeprowadzono test z 250 µg syntetycznego ACTH, u pozostałych pacjentów onkologicznych zastosowano test z 1 µg ACTH.

Wyniki

Stężenia porannego kortyzolu i sodu były znacznie mniejsze, a stężenia glukozy we krwi większe u pacjentów onkologicznych niż w grupie kontrolnej (p = 0,006, p = 0,043, p = 0,008). Badania hormonalne potwierdziły niewydolność nadnerczy (AI) u 1 pacjenta z nerwiakiem zarodkowym. Test z 1 µg ACTH ujawnił AI u 3 pacjentów z ostrą białaczką limfoblastyczną. W grupie pacjentów onkologicznych UFC korelowało z wieczornym i nocnym kortyzolem (p = 0,001, p = 0,006). W grupie kontrolnej UFC korelowało z DHEA-S (r = 0,623, p = 0,0001). Żaden z ocenianych parametrów nie korelował z czasem od zakończenia terapii onkologicznej.

Wnioski

Badanie potwierdziło ryzyko rozwoju bezobjawowej AI u pacjentów pediatrycznych nawet kilka lat po terapii onkologicznej. Test z 1 µg ACTH wydaje się bardziej optymalnym narzędziem dla oceny czynności nadnerczy niż stężenie porannego kortyzolu.