Terapia hormonalna menopauzy a ryzyko sercowo-naczyniowe
Uderzenia gorąca oraz zlewne poty nocne u kobiet w okresie okołomenopauzalnym coraz częściej postrzega się nie tylko jako uciążliwy objaw, lecz także jako istotny marker przyszłego zagrożenia sercowo-naczyniowego.
Dotychczasowe próby kliniczne dotyczące terapii hormonalnej w przebiegu menopauzy (MHT) obejmowały głównie kobiety w późnej postmenopauzie, nie uwzględniając specyfiki okresu okołomenopauzalnego ani obecności uderzeń gorąca czy potów nocnych jako kryterium kwalifikacji. W trakcie wieloletniego badania kohortowego SWAN (1997–2017) zastosowano zaawansowane modelowanie statystyczne symulujące próbę kliniczną, aby rzetelnie ocenić wpływ MHT na incydenty sercowo-naczyniowe w zależności od czasu wdrożenia terapii oraz rasy pacjentek.
Do analizy włączono 2737 kobiet zgłaszających objawy naczynioruchowe, bez wyjściowego wywiadu chorób układu krążenia oraz stosowania hormonoterapii. W trakcie 20-letniej obserwacji leczenie systemowe (estrogeny w monoterapii lub w skojarzeniu z gestagenami) rozpoczęło 755 uczestniczek (średnia wieku: 53,7 roku). Analiza objęła łącznie 224 incydenty naczyniowe, obejmujące ostre zespoły wieńcowe, udary mózgu, hospitalizacje z powodu niewydolności serca oraz zgony kardiologiczne.
Choć w skali całej badanej kohorty wdrożenie MHT wiązało się ze średnią redukcją ryzyka sercowo-naczyniowego o 22 proc. (skorygowany HR 0,78; 95 proc. CI: 0,62–0,98), szczegółowa ocena wykazała, że korzyść ta dotyczyła wyłącznie określonej grupy kobiet. Efekt protekcyjny obserwowano jedynie przy wczesnym rozpoczęciu leczenia – w ciągu pierwszych 10 lat od menopauzy (aHR 0,73; 95 proc. CI: 0,58–0,93) – podczas gdy opóźniona inicjacja wiązała się z tendencją w kierunku wyższego ryzyka (aHR 1,53; 95 proc. CI: 0,66–3,52; p dla interakcji = 0,02). Ponadto kardioprotekcja ujawniła się wyłącznie u kobiet rasy czarnej (aHR 0,51; 95 proc. CI: 0,33–0,81), nie wykazując istotnego wpływu u kobiet rasy białej ani w pozostałych grupach etnicznych (p dla interakcji = 0,007).
