Nieinwazyjna diagnostyka żylaków przełyku – czy jest to możliwe?

Większość towarzystw medycznych zaleca rutynowe wykonywanie endoskopii górnego odcinka przewodu pokarmowego u każdego chorego w momencie diagnozy marskości wątroby. Jednakże część autorów podkreśla problem dużych kosztów wynikających z rutynowego przeprowadzania tej inwazyjnej procedury. Efektem tego jest duże zainteresowanie nieinwazyjnymi markerami, które pozwoliłyby wyselekcjonować pacjentów, u których jest większe prawdopodobieństwo występowania żylaków przełyku. Ci chorzy, mieliby być poddawani gastroskopii w pierwszej kolejności. Mogłoby to doprowadzić do racjonalizacji wydatków w służbie zdrowia.
Taki cel postawili sobie autorzy badania, którego wyniki zamieszczone zostały na łamach jednego z ostatnich wydań European Journal of Gastroenterology and Hepatology. Autorzy brazylijscy dokonali prospektywnej oceny chorych ze zdiagnozowaną marskością wątroby (n = 300, głównie chorzy z marskością na tle wirusowego zapalenia wątroby typu C). Obecność i wielkość żylaków przełyku została skorelowana z danymi klinicznymi – wynikiem w skali MELD (Model for End-Stage Liver Disease), wynikiem w klasyfikacji Childa i Pugha, wskaźnikiem AspAT/liczby płytek krwi (APRI – AST to platelet ratio index), liczbą płytek krwi i wynikami prób wątrobowych.
U 57% chorych stwierdzono obecność żylaków przełyku, w tym u 35% były to żylaki wymagające profilaktyki krwawienia (farmakologicznej lub endoskopowej). Jedynie wysokie wartości uzyskane w skali MELD oraz trombocytopenia korelowały z obecnością żylaków przełyku wymagających działań profilaktycznych, charakteryzowały się jednak te parametry niską czułością i specyficznością w tym zakresie. Pozostałe nieinwazyjne markery nie spełniły oczekiwanej roli diagnostycznej. Dlatego endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego pozostaje nadal złotym standardem diagnostyki żylaków przełyku.