Wskazania do aborcji muszą być poważne
Bez osobistego zbadania ciężarnej psychiatra nie powinien wydać orzeczenia stwierdzającego zagrożenie dla życia lub zdrowia pacjentki, na podstawie którego można przeprowadzić aborcję – tak wynika z wytycznych konsultanta krajowego i ekspertów Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego.
Konsultant krajowy w dziedzinie psychiatrii prof. Piotr Gałecki i eksperci Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego publikują wytyczne, które mają pomóc psychiatrom w wydawaniu orzeczeń stwierdzających zagrożenie dla życia lub zdrowia ciężarnej – na podstawie takiego zaświadczenia ciężarna może wykonać aborcję. Choć zalecenia nie są wiążące, to mogą uchronić psychiatrów przed ewentualnymi zarzutami.
Wytyczne poniżej.
– Było wiele zapytań ze środowiska, wiele obaw i wątpliwości. Chodzi o to, by lekarz postąpił bezpiecznie dla siebie. W wytycznych nie ma ani słowa o światopoglądzie. Nie ma też nic na temat tego, kto powinien dostać zaświadczenie, a kto nie. Nie wskazujemy rozpoznań warunkujących wydanie orzeczenia. Proponujemy też wzór zaświadczenia. Nie trzeba jednak z niego korzystać – mówi w „Dzienniku Gazecie Prawnej” prof. Piotr Gałecki, konsultant krajowy w dziedzinie psychiatrii.
– Aborcja to przestępstwo ścigane z urzędu, jeśli jest nielegalna – podkreśla.
– Pamiętajmy, że za kilka lat może się zmienić interpretacja prawa. Może się okazać, że wydanie takiego zaświadczenia będzie rozumiane jako nakłanianie do nielegalnej aborcji. Nasze wytyczne mają pomóc psychiatrom z różnymi poglądami – i tym, którzy uważają, że zawsze takie zaświadczenie należy wydać, i tym, którzy uważają, że to zawsze bezwzględne zabójstwo – mówi prof. Piotr Gałecki.
Odpowiedź
Wytyczne to odpowiedź na ogłoszone niedawno standardy Ministerstwa Zdrowia, w których wskazuje się, że aborcja ze względu na stan zdrowia psychicznego kobiety jest dopuszczalna, a zaświadczenie od jednego lekarza jest wystarczające.
Trudna rola psychiatry
– Rola psychiatry jest niezwykle trudna – komentuje „Dziennik Gazeta Prawna”, a autorzy wytycznych podkreślają, że lekarz dokonujący oceny musi zważyć, na ile zagrożenie dla zdrowia psychicznego ciężarnej jest realne i istotne, a zatem czy stopień tego niebezpieczeństwa uzasadni pozbawienie życia dziecka poczętego.
Jak wynika z wytycznych, ustawodawca nie wymaga, aby zagrożenie było bezpośrednie. Nie jest też konieczne, by w najbliższym czasie się urzeczywistniło. Nie da się też z całą pewnością stwierdzić związku przyczynowo-skutkowego z ciążą, gdyż zaburzenia psychiczne (zwłaszcza te ciężkie, np. psychotyczne) mają wieloczynnikową etiologię. Przepisy nie zawierają żadnych wskazówek i kryteriów oceny, pozostawiając ją lekarzowi psychiatrze. Należy jednak przyjąć, że stan zagrożenia musi się cechować wyższym prawdopodobieństwem negatywnych skutków niż normalne ryzyko związane z przebiegiem ciąży i porodu. Ciąża musi być poważnym zagrożeniem dla zdrowia ciężarnej.
Przeczytaj także: „Szpitale przestały odsyłać pacjentki, gdy są przesłanki do wykonania aborcji”.
