Rewolucja w badaniach cholesterolu

Przez wiele posługiwaliśmy się podziałem na LDL, czyli „zły cholesterol”, oraz HDL – „dobry cholesterol". Uzasadniały go wyniki badań – osoby z wyższym stężeniem HDL rzadziej chorowały na choroby sercowo-naczyniowe. W kolejnych latach pojawiły się leki, których zadaniem było podnoszenie stężenia HDL, czego efektem miał być spadek liczby zawałów i udarów. Okazało się, że tak się nie stało – samo podwyższenie HDL nie przekłada się automatycznie na zmniejszenie ryzyka sercowo-naczyniowego – informuje „Gazeta Prawna”.

Zmiana w programie „Moje zdrowie”

Polskie Towarzystwo Diagnostyki Laboratoryjnej (PTDL) i Polskie Towarzystwo Lipidologiczne (PTL) w najnowszych wytycznych podkreślają, że coraz większą rolę odgrywają cholesterol nie-HDL, apolipoproteina B (apoB) oraz lipoproteina(a) – Lp(a).

Astronomiczne koszty leczenia raka krwi w PolsceCo prawda publiczny system zapewnia bezpłatne leczenie szpitalne, jednak rzeczywiste koszty diagnostyki, nowoczesnych terapii nierefundowanych oraz codziennego życia z chorobą pacjentów hematologicznych, drastycznie przekraczają możliwości finansowe przeciętnej polskiej rodziny.

Zmiana jest wyraźna w państwowej profilaktyce. Od maja 2025 r. funkcjonuje finansowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia program „Moje zdrowie”, w ramach którego osoby dorosłe mogą zrobić bilans zdrowia, obejmujący także ocenę gospodarki lipidowej. Wśród badań znalazło się także wykonywane raz w życiu u osób dorosłych oznaczenie lipoproteiny(a). Jeszcze kilka lat temu Lp(a) wykonywano przede wszystkim u wybranych pacjentów kierowanych przez specjalistów.

Dziś powiększa się grono ekspertów, zdaniem których znajomość tego parametru powinna stać się elementem rutynowej profilaktyki. Powód? Lipoproteina(a) w dużej mierze jest zależna, wpływ stylu życia jest niewielki.

Lekarze coraz częściej analizują apolipoproteinę B

W codziennej praktyce najważniejszym celem leczenia cały czas jest LDL, ale lekarze coraz częściej analizują też apolipoproteinę B. Powód jest prosty. Każda miażdżycorodna lipoproteina zawiera jedną cząsteczkę apoB. A zatem  stężenie apolipoproteiny B pokazuje liczbę cząstek zdolnych do odkładania się w ścianach naczyń.

W wytycznych PTDL wskazano, że oznaczanie apoB może być szczególnie ważne u osób zmagających się z: cukrzycą typu 2, otyłością, zespołem metabolicznym, wysokimi triglicerydami, a także niskim stężeniem LDL mimo utrzymującego się wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego.

U tego typu pacjentów samo LDL nie zawsze oddaje rzeczywistą liczbę aterogennych lipoprotein.

Przeczytaj także: „1 mld zł na POZ z Funduszy Europejskich”.