Wpływ stosowania paracetamolu w ciąży na rozwój jajników u córek
123RF
Dziewczynki, których matki przyjmowały w czasie ciąży paracetamol, miały w wieku trzech miesięcy mniejsze jajniki i macice oraz mniej pęcherzyków jajnikowych. Na razie nie wiadomo, czy różnice te będą miały znaczenie dla ich przyszłej płodności. Nie są to jednak pierwsze tego typu doniesienia.
Artykuł z wynikami analiz duńskich badaczy ukazał się w czasopiśmie „Human Reproduction Open” – w tekście „Fetal exposure to paracetamol is associated with altered markers of ovarian development and reduced uterine volume in girls: the COPANA study”1.
Paracetamol jest jednym z najczęściej stosowanych leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych w czasie ciąży. We wcześniejszych badaniach sprawdzano między innymi, czy jego stosowanie może mieć związek z rozwojem mózgu, zachowaniem oraz późniejszym zdrowiem dziecka. Znacznie mniej wiadomo było natomiast o możliwym wpływie na układ rozrodczy. Eksperymenty na zwierzętach sugerowały, że kontakt z tym lekiem w życiu płodowym może zaburzać rozwój jajników i pęcherzyków jajnikowych. Dotąd nie było jednak wiadomo, czy podobne zmiany występują również u ludzi.
Badaniem objęto 685 kobiet w ciąży i 302 dziewczynki
Naukowcy objęli badaniem 685 kobiet w pierwszym trymestrze ciąży. Co dwa tygodnie pytali je, czy przyjmowały paracetamol, a dodatkowo analizowali próbki moczu, by potwierdzić kontakt z lekiem.
Gdy urodzone przez nie dziewczynki miały trzy miesiące, przebadano 302 z nich. Okazało się, że 92 były narażone na paracetamol przed 17. tygodniem ciąży, 67 po 17. tygodniu, a 143 nie miały z nim żadnego kontaktu w życiu płodowym. Większość matek stosowała stosunkowo niewielkie jego ilości i żadna nie przekraczała maksymalnej zalecanej dawki 4 g na dobę. Najczęściej sięgały po lek z powodu bólu głowy lub dolegliwości mięśniowo-szkieletowych.
Analizy wykazały, że dziewczynki, których mamy w czasie ciąży przyjmowały paracetamol, miały średnio o 40 proc. mniejsze jajniki, o 13 proc. mniejszą macicę i o 23 proc. mniej pęcherzyków jajnikowych niż dzieci z grupy kontrolnej.
To nie pierwsze badania analizujące związek między paracetamolem w ciąży a układem rozrodczym dzieci płci żeńskiej
Następnie autorzy porównali uzyskane wyniki z danymi z innego badania, obejmującego osobną grupę 1210 dziewcząt. Obserwowano je od niemowlęctwa do okresu dojrzewania, a ich matki jeszcze w ciąży informowały, czy przyjmowały paracetamol. Okazało się, że także w tej grupie kontakt z lekiem przed urodzeniem wiązał się z mniejszą macicą oraz mniejszymi jajnikami w wieku nastoletnim.
– Badania na zwierzętach wykazały, że zaburzenia powstawania pęcherzyków jajnikowych mogą prowadzić do zmniejszonej płodności i wcześniejszego starzenia się układu rozrodczego. Nie wiadomo jednak, czy zaobserwowane przez nas u ludzi zmiany także przełożą się na niższą płodność lub wcześniejsze wystąpienie menopauzy – podkreśliła kierująca badaniem dr Margit Fischer.
Zakres badania nie pozwala na stwierdzenie związku przyczynowego
Autorzy duńskiego badania zastrzegli, że było to badanie obserwacyjne. Oznacza to, że wykazało związek między przyjmowaniem paracetamolu a późniejszymi różnicami w rozwoju układu rozrodczego córek, ale nie pozwala stwierdzić, że to właśnie lek był ich przyczyną.
– Dlatego kobiety, które będąc w ciąży przyjmowały paracetamol, nie powinny się niepokoić naszymi wynikami. Badaliśmy zależności na poziomie całej populacji i nie możemy na ich podstawie przewidzieć, co stanie się z konkretną kobietą lub dzieckiem – zaznaczyła dr Fischer.
Jak dodała, nie należy samodzielnie odstawiać leku, jeśli istnieją wskazania do jego stosowania. W europejskich i brytyjskich zaleceniach nadal jest on pierwszym wyborem w przypadku bólu i gorączki u ciężarnych. Oba te stany, jeśli są nieleczone, mogą zaś stanowić zagrożenie dla matki i rozwijającego się płodu.
Przypis:
Przeczytaj także: „Gdzie znieczulają przy porodzie”, „Połóg w lęku powity”, „Zegar biologiczny tyka”, „Za wcześnie na spokój” i „Jaki jest wpływ popularnych leków na rozwój płodu?”.
