Nowe możliwości leczenia guzów litych
Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków 19 września zatwierdziła nową formę pembrolizumabu w postaci podskórnej (subcutaneous - sc) do stosowania u dorosłych i młodzieży (≥12 lat) w terapii nowotworów litych we wskazaniach dotychczas obejmowanych przez postać dożylną (intravenous - iv). Preparat zawiera połączenie pembrolizumabu z berahialuronidazą alfa (PMPh), co umożliwia jego skuteczne wchłanianie po podaniu podskórnym.
Decyzja rejestracyjna została oparta na wynikach randomizowanego badania III fazy 3475A-D77 (NCT05722015), w którym porównywano farmakokinetykę i skuteczność podskórnej oraz dożylnej postaci pembrolizumabu, podawanych w skojarzeniu z chemioterapią u pacjentów z wcześniej nieleczonym, przerzutowym niedrobnokomórkowym rakiem płuca (NDRP, non–small cell lung cancer), bez obecności mutacji aktywujących EGFR, ALK lub ROS1.
Pacjentów (n = 636) losowo przydzielono w stosunku 2:1 do grupy otrzymującej pembrolizumab podskórnie w dawce 790 mg co 6 tygodni lub dożylnie w dawce 400 mg co 6 tygodni, w obu przypadkach w skojarzeniu z chemioterapią opartą na pochodnych platyny. Po dwóch cyklach wstępnych kontynuowano leczenie do maksymalnie 18 cykli. U pacjentów z gruczołowym NDRP zastosowano podtrzymujące leczenie pemetreksedem.
Badanie osiągnęło oba pierwszorzędowe punkty końcowe farmakokinetyczne: pole pod krzywą (AUC) dla cyklu 1 oraz stężenie minimalne w stanie stacjonarnym w cyklu 3 dla postaci podskórnej mieściły się w z góry określonych granicach niegorszości względem postaci dożylnej. Oznacza to, że biodostępność i utrzymywanie się leku w surowicy po podaniu sc są porównywalne do znanej skuteczności terapii iv.
W zakresie skuteczności klinicznej odsetek odpowiedzi obiektywnych (ORR, objective response rate) wynosił 45 proc. (95 proc. przedział ufności [CI]: 39–52 proc.) w ramieniu podskórnym oraz 42 proc. (95 proc. CI: 33–51 proc.) w ramieniu iv. Mediana czasu do progresji choroby (PFS, progression-free survival) była zbliżona w obu grupach: 8,1 miesiąca (95 proc. CI: 6,3–8,3) vs 7,8 miesiąca (95 proc. CI: 6,2–9,7); współczynnik ryzyka (HR) dla progresji wyniósł 1,05 (95 proc. CI: 0,78–1,43). Mediana czasu przeżycia całkowitego (OS, overall survival) nie została jeszcze osiągnięta w żadnym z ramion (HR dla zgonu: 0,81; 95 proc. CI: 0,53–1,22). Mediana czasu trwania odpowiedzi (DOR, duration of response) wynosiła odpowiednio 9,1 miesiąca vs 8,0 miesiąca dla postaci sc i iv.
Podskórna formulacja pembrolizumabu charakteryzowała się profilem bezpieczeństwa zbliżonym do postaci dożylnej. Działania niepożądane związane z miejscem wstrzyknięcia wystąpiły rzadko (u 2,4 proc. pacjentów) i miały łagodny, nieistotny klinicznie charakter (rumień, ból, stwardnienie, krwiak).
Ogółem, działania niepożądane związane z leczeniem (TRAEs, treatment-related adverse events) wystąpiły u 90 proc. pacjentów w grupie podskórnej, w tym 47 proc. przypadków miało ≥3. stopień nasilenia. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi były: niedokrwistość (52,2 proc.), neutropenia (41,8 proc.), małopłytkowość (28,3 proc.), leukopenia (27,9 proc.), nudności (22,3 proc.), podwyższenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej – AST (13,1 proc.), zmęczenie (13,1 proc.), niedoczynność tarczycy (12,4 proc.), wzrost poziomu ALT (11,6 proc.) i świąd (10,4 proc.). W grupie dożylnej TRAEs wystąpiły u 96 proc. pacjentów, a profil działań niepożądanych był podobny.
Wprowadzenie podskórnej postaci pembrolizumabu stanowi ważny krok w kierunku zwiększenia komfortu leczenia immunoterapią nowotworów litych. Zmniejszenie czasu podania, potencjalne ograniczenie potrzeby dostępu dożylnego i porównywalna skuteczność oraz bezpieczeństwo otwierają nowe możliwości w leczeniu pacjentów onkologicznych, szczególnie w warunkach ambulatoryjnych.
1. FDA approves pembrolizumab and berahyaluronidase alfa-pmph for subcutaneous injection. Published September 19, 2025. Accessed September 27, 2025.
2. Merck’s investigational subcutaneous pembrolizumab with berahyaluronidase alfa demonstrates noninferior pharmacokinetics compared to intravenous (IV) Keytruda (pembrolizumab) in pivotal 3475A-D77 trial. Press release. Published May 27, 2025. Accessed September 27, 2025.
3. Felip E, Rojas CI, Schenker M, et al. Subcutaneous versus intravenous pembrolizumab plus chemotherapy in metastatic non–small-cell lung cancer: the phase 3 3475A-D77 trial.
