POChP to choroba całego organizmu. Rola POZ we wczesnej diagnostyce

– POChP zabiera jakość życia i to jasno opisaliśmy w raporcie, ponieważ dotyka całego organizmu. To nie jest tylko choroba płuc. To stan zapalny, który dzieje się w układzie oddechowym. Obrzęk błony śluzowej, lepka wydzielina, uszkodzenie miąższu płucnego. ale tak naprawdę cytokiny zapalne uszkadzają cały organizm – opisuje dr hab. n. med. Piotr Dąbrowiecki, specjalista z Kliniki Chorób Wewnętrznych, Infekcyjnych i Alergologii Wojskowego Instytutu Medycznego – Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie, jeden ze współautorów raportu.

Dodaje, że przewlekłe obturacyjne zapalenie płuc zwiększa ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2, udaru, zawału, osteoporozy, powoduje objawy depresji, nerwicy. – Wpływa na całe funkcjonowanie organizmu – zaznacza.
Pacjent z POChP, któremu często dokucza kaszel, czuje się niekomfortowo, często się alienuje. – Tak naprawdę pacjent z POChP często jest z boku. Dopóki nie dostanie odpowiedniego rozpoznania, nie przekonamy, że można leczyć tę chorobę – wyjaśnia ekspert.

Astmę należy zacząć leczyć jak najszybciej i zgodnie z wytycznymi– W Polsce do 7 lat czekamy na rozpoznanie astmy. Nie powinno tak być. Średnia europejska to jest 3,5 roku i do niej zmierzamy – stwierdził dr Piotr Dąbrowiecki, apelując o przyspieszenie diagnostyki i wdrożenie skutecznego leczenia, które mogą zapobiec poważnym powikłaniom.

Znaczenie spirometrii we wczesnej diagnostyce POChP

W Polsce z rozpoznanym POChP żyje 1,3 mln osób, ale prawie tyle samo nie ma świadomości, że na nią choruje, pomimo, że ma duszność wysiłkową i kaszel. – Kieruje się takiego pacjenta do kardiologa, geriatry, czasami psychiatry, a u podstawy leży stan zapalny w płucach, który możemy prosto zmierzyć, wykonując badanie spirometryczne – podkreśla dr Dąbrowiecki, pełniący również funkcję przewodniczącego Polskiej Federacji Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergię i POChP.

Jego zdaniem pacjent, który przychodzi do lekarza rodzinnego z dusznością wysiłkową, powinien być skierowany na badanie EKG, jak również na spirometrię. – W tym momencie znaleźlibyśmy pacjentów z chorobą, która się tli. Powoduje, że inne choroby przyłączają się i często zanim się pojawi rozpoznanie, pacjent umiera, bo jest to choroba, która skraca życie o 10–15 lat – podkreśla alergolog.

Rola POZ i koordynacja opieki POZ–AOS–szpital

Raport „Moje życie z POChP”, którego autorami są dr n. hum. Dominika Łęcka i dr hab. n. med. Piotr Dąbrowiecki, prezentuje obraz życia osób z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc w Polsce – od czynników ryzyka i drogi do rozpoznania, przez doświadczenia leczenia i rehabilitacji, po konsekwencje psychospołeczne choroby. Jego celem jest nie tylko opis rzeczywistości klinicznej, lecz także wskazanie obszarów wymagających pilnych interwencji systemowych, tak aby poprawa opieki nad pacjentami z POChP stała się realnym priorytetem zdrowotnym.

Przykładowe wnioski i rekomendacje zawarte w raporcie:

• Zadbać o wczesne wykrywanie objawów (duszność wysiłkowa i kaszel) i dostęp do spirometrii – bez tego POChP pozostaje chorobą rozpoznawaną późno, a większość interwencji wdrażanych jest dopiero po znacznej utracie rezerw wentylacyjnych płuc. Postulat poprawy dostępności i jakości spirometrii w POZ ma mocne oparcie w zaleceniach PTChP i w standardach GOLD. 
• Poprawić koordynację opieki POZ–AOS–szpital – brak przepływu informacji, zwłaszcza o zaostrzeniach, prowadzi do nieadekwatnej eskalacji terapii i „utraty szans” terapeutycznych.
• Rehabilitacja i aktywność fizyczna jako terapia, a nie dodatek – aktualne wytyczne ATS/ERS zalecają rehabilitację u wszystkich chorych w grupach B–E. 
• Szczepienia ochronne powinny być rekomendowane dla wszystkich chorych na POChP. 
• Istnieją luki w edukacji, leczeniu, rehabilitacji, terapii nikotynizmu i profilaktyce. Skuteczna praktyka lekarska wymaga nie tylko indywidualnego podejścia do pacjenta, lecz także wykorzystania dostępnych narzędzi systemowych oraz współpracy z pielęgniarką, rehabilitantem, psychologiem i innymi specjalistami.

Przeczytaj także: „W Polsce tylko 10 proc. chorych na astmę ciężką otrzymuje leczenie biologiczne”.