Genetyczna architektura fibromialgii – identyfikacja loci ryzyka oraz neuronalnego podłoża choroby

Pomimo powszechnego występowania fibromialgii jej podłoże biologiczne przez lata pozostawało nieznane, oscylując między koncepcjami zaburzeń ośrodkowych a teoriami autoimmunologicznymi. Celem zaprezentowanego na łamach „Nature Medicine” projektu było dokładne zmapowanie architektury genetycznej tego schorzenia, a następnie określenie ekspresji tkankowej wykrytych wariantów oraz weryfikacja współwystępowania z innymi zaburzeniami somatycznymi i psychicznymi.

Podstawę analizy stanowiła metaanaliza całego genomu (GWAS), obejmująca obszerną kohortę ponad 2,5 miliona osób (w tym 54 629 przypadków fibromialgii i 2 509 126 osób w grupie kontrolnej) pochodzących z 11 niezależnych baz danych, takich jak m.in. UK Biobank, FinnGen czy deCODE Iceland. W badaniu oceniono korelacje genetyczne w obrębie 855 jednostek chorobowych, opierając się na funkcjonalnej interpretacji wariantów genetycznych oraz, co istotne, profilowaniu pojedynczych komórek w celu identyfikacji tkanek kluczowych dla patogenezy.

Zidentyfikowano 26 niezależnych loci ryzyka. Najsilniejszą relację wykazano dla wariantu kodującego w genie HTT (rs149109767-A), gdzie nosicielstwo wiązało się z mniej więcej 9-procentowym wzrostem ryzyka rozwoju fibromialgii. Czynniki genetyczne odpowiedzialne za rozwój fibromialgii działają wyłącznie w obrębie układu nerwowego – ze szczególnym uwzględnieniem neuronów hipokampa oraz przewodu pokarmowego. Badanie ujawniło również znaczne nakładanie się predyspozycji genetycznych z innymi schorzeniami, zwłaszcza z przewlekłymi bólami kręgosłupa, zespołem jelita drażliwego oraz zespołem stresu pourazowego (PTSD). Co ciekawe, podłoże genetyczne choroby u kobiet i mężczyzn okazało się niemal identyczne, mimo wyraźnie częstszego rozpoznawania tego schorzenia u kobiet.

Przeczytaj także: „Przewlekłe, nakładające się schorzenia bólowe u pacjentów z chorobami reumatycznymi” i „Wielomiejscowy ból – cierpią już 2 mln Polaków”.